Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/20436 K.2015/9308

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 17/10/1978 olduğunun ve baba adı ile doğum tarihinin nüfus bilgilerine göre düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının sigorta başlangıç tarihinin 17.10.1978 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 11895.27 sicil numaralı iş yerinde 17.10.1978 tarihinden itibaren 6 gün süreyle aralıksız olarak asgari ücret karşılığı sigortaya tabi hizmetle çalıştığının tespitine ve davalı kurum kayıtları ile 17.10.1978 tarihinde işe giriş bildirgesinde 12522724 sigorta sicil numaralı... oğlu, 1937 Doğumlu Memet Yaylacık isimli kişinin Memik oğlu, 14.03.1959 doğumlu davacı ... olduğunun tespitine karar verilmiştir.

118958.27 sicil numaralı işyerinden 17.10.1978 tarihinde... oğlu, Pazarcık 1937 doğumlu, Hane: 6 - Cilt: 30 – Sayfa: 97’de nüfusa kayıtlı olan Memet Yaylacık adına düzenlenmiş işe giriş bildirgesinin davalı Kuruma süresi içerisinde verildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, bu işe giriş bildirgesinin davacıya ait olup olmadığı ve buna bağlı olarak kayıtların düzeltilmesi sonucunda hükmedilecek çalışma süresinin ne kadar olacağı toplanmaktadır.

Gerçekten. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez.

Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir.

Yöntemince düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alınmış olduğunu gösterirse de fiili

çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemez. Sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığı, Yargıtay uygulamasında 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesine dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmelidir. Zira sigortalılığın başlangıcına yönelik her dava sigortalılığın tespiti istemini de içerir.

Aksine düşünce, özellikle yaşlılık aylığının kabulü için öngörülen sigortalılık süresi yönünden çalışanlar ile çalışmayanlar arasında adaletsiz ve haksız bir durum yaratır.

Bu nedenle, işe giriş bildirgesinin verildiği ancak yasal diğer belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 1.12.2004 gün 2004/21-629-641, 09.02.2005 gün ve 2004/21-734 Esas, 2005/49 Karar ve 30.05.2007 gün 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Öte yandan HMK'nın 26. maddesinde; "Hâkimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği, duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebileceği, hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümlerinin saklı olduğu” belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı vekilinin 29.03.2010 tarihli dava dilekçesi ile, “17.10.1978 tarihinde Topraksu Başmühendisliğinin Gelinbuğday Köyü Araban/Gaziantep adresindeki işyerinde taş toplama işinde çalışmaya başladığını, ancak ... kayıtlarında ise sigortalılık başlangıç tarihinin 01.03.1997 olarak göründüğünü belirterek,

17.10.1978 tarihinden itibaren sigortalılığının tespitine, sigorta kaydındaki baba adı ile doğum tarihinin de nüfus bilgilerine göre düzeltilmesine,” karar verilmesini talep ettiği, 02.12.2010 tarihli oturumda ise “her ne kadar dava dilekçesinde 17.10.1978 den itibaren çalıştığı sürelerin tespitini istemiş ise de sadece 17.10.1978 günü işe başladığının tespitini talep ettiğini” beyan ettiği, davacı ...’ın doğum tarihinin 14.03.1959 olduğu, 118958.27 sicil numaralı işyerinden 17.10.1978 tarihinde... oğlu, Pazarcık 1937 doğumlu, Hane: 6 - Cilt: 30 – Sayfa: 97’de nüfusa kayıtlı olan ... adına dava konusu işe giriş bildirgesinin verildiği,

davalı işyerinin dava konusu döneme ilişkin imzalı ücret bordrolarının olduğu, bu bordrolarda ... adına 6 gün çalışmanın görüldüğü, davalı 11895.27 sicil numaralı işyerinin dönem bordrolarının getirtilmediği, dava konusu işe giriş bildirgesinin Memet Yaylacık adına düzenlendiği anlaşılmasına rağmen Nüfus İdaresinden ... adına araştırma yapıldığı ve ilgili Nüfus İdaresinin 18.03.2014 tarihli yazısında; “... oğlu, Pazarcık 1937 doğumlu, Hane: 6 - Cilt: 30 – Sayfa: 97’de nüfusa kayıtlı ... isminde kayda ulaşılamadığının” belirtildiği,

buna göre eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği ve davacının talebi sigorta başlangıç tarihinin tespiti olmasına rağmen talebin aşılarak 17.10.1978 tarihinden itibaren 6 günlük çalışmaya hükmedildiği görülmüştür.

Mahkemece yapılacak iş; ilgili nüfus idaresinden... oğlu, Pazarcık 1937 doğumlu, Memet Yaylacık isminde bir kimse olup olmadığını sormak, ayrıca Hane: 6 - Cilt: 30 – Sayfa: 97’de nüfusa kayıtlı olan kişiyi araştırmak tespit edilen kişiyi gerekirse davaya dahil etmesi için davacıya süre vermek, 118958.27 sicil numaralı davalı işyerinin dönem bordrolarını getirtmek, getirtilen bordrolar ve dosyada mevcut ücret bordrolarından resen tanık seçerek davalı işyerinde çalışan kişinin kim olduğu hususunda beyanlarını almak, davacının talebinin sigorta başlangıç tarihinin 17.10.1978 tarihi olduğunun tespiti olduğunu da göz önünde bulundurarak karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.