Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/23037 K.2015/6898

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan ... ve ... aleyhine açılan davaların feragat nedeniyle reddine, ...

Elektrik Elektronik Telekominikasyon İnş.Taah.Tic.Ltd.Şti. aleyhine açılan davanın takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına, 155.25,65.-TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılardan ...

Elektrik İnşaat Makine San.Tic.A.Ş. vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 01/04/2015 Çarşamba günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan ... Elektrik İnşaat Makine San.Tic.A.Ş. vekili Avukat ... ile davacı ... Avukatı .... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan davacı asil ile Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere kararın dayandığı gerektirici sebeplere göre temyiz eden davalı ... Elk. İnş. Mak. San. Tic AŞ vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, 30.08.2005 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 12,30 oranındaki sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Yargılama sırasında davacı dava dilekçesini ıslah ile maddi tazminat miktarını artırmış ve ayrıca dava dilekçesinde yer almayan manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece davalılardan ... ve ...’ne yönelik davanın feragat nedeniyle reddine, Davalı Zena … Ltd Şti’ne yönelik davanın açılmamış sayılmasına, maddi tazminat isteminin kabulü manevi tazminat isteminin ise

Kısmen kabulü ile davalılar ... ve ... Elk. İnş. Mak. San. Tic AŞ’den müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiş ve bu karar süresinde davalılardan ... Elk. İnş. Mak. San. Tic AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yargılama sırasında dava dilekçesini ıslah ile maddi tazminat miktarını artırmış ve ayrıca dava dilekçesinde yer almayan manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Mahkemece, manevi tazminat istemine ilişkin olarak açılmış bir dava olmadığı halde, ıslah dilekçesindeki manevi tazminat istemi dikkate alınarak, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesi yanlıştır.

HMK’nun 176. ve devam maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi imkânını sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır.

Başka bir anlatımla ıslah, açılmış bir davada taraflarca yapılmış usule ilişkin işlemlere yönelik olarak yapılmalıdır. Bu bağlamda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır.

Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur.

Öte yandan harca tabi davalarda her dava açılırken davalıdan başvurma harcı ile nispi harca tabi davalarda nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır. Gerekli harçlar alındıktan sonra dava dilekçesi esas defterine kaydedilir ve dava, dava dilekçesinin esas defterine kayıt edildiği tarihte açılmış sayılır. İnceleme konusu olan bu olayda manevi tazminata ilişkin dilekçenin nispi harç yatırılmak suretiyle mahkemeye verildiği ve ancak başvuru harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır. Dilekçenin bu haliyle bir ek dava dilekçesi olarak kabulü dahi mümkün değildir.

Dava konusu olmayan bir istemin ıslah yoluyla dava kapsamına alınması mümkün değildir. Bu nedenle “ davacının ayrıca dava açma hakkı saklı kalmak üzere manevi tazminata ilişkin ıslah isteminin reddine” şeklinde karar verilmesi gerekirken “15.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar ... ve ... Elk. İnş. Mak. San. Tic AŞ’den alınarak davacıya verilmesine” şeklinde hüküm kurularak söz konusu ıslaha değer verilmesi doğru bulunmamıştır.

Maddi tazminat gelince: Maddi tazminatın belirlenmesi sırasında ise, tazminatın hesabında esas alınacak ücrette hataya düşüldüğü görülmektedir.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle sigortalının maddi tazminatının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Öte yandan, gerçek ücretin ise; işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş ücret olmadığı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Davacının enerji nakil hatlarının çekilmesi ve direklerin montajında çalışan tecrübeli bir işçi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden belli olmaktadır. Öte yandan vasıflı işçinin asgari ücretle ya da bu civarda bir ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmeyeceği açıktır. Bu nedenle yerel mahkemece, davacın asgari ücretin üzerinde bir ücret ile çalışacağının kabulü isabetlidir.

Ancak yalnızca tanık beyanları ve dava dilekçesindeki davacı iddiası dikkate alınmak suretiyle gerçek ücretin belirlenmesi, giderek asgari ücretin 5,71 katı ücretle hesap yapılması hatalı olmuştur. Tanık

beyanlarının asgari ücretin üzerindeki ücret iddiasını kanıtlamada tek başına yeterli olamayacağı ortadadır. Hal böyle olunca tanık beyanları ve dava dilekçesinde davacının ileri sürdüğü tarafından ücretlerle tazminatın hesaplanmasının hatalı olduğu açık ve seçiktir.

Yapılacak iş, davacı işçinin, tecrübeli bir enerji nakil hat montaj işçisi olduğu ve bu nitelikteki bir işçinin asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilerek, Türkiye İstatistik Kurumu ile ... Bakanlığından bilinen devrede sigortalının alabileceği ücretleri sormak, ilgili meslek kuruluşundan, benzer işyerlerinde çalışan ve emsal işi yapanların ücretlerini araştırmak suretiyle işçinin gerçek ücretini belirlemek, belirlenen bu gerçek ücretle sigortalının maddi tazminatını yeniden hesaplatmak, hesaplanan bu zarardan Kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin değerinin rücu edilebilecek kısmını indirmek, usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan tazminat hesabında esas alınacak ücretin belirlenmesinde hataya düşülerek ve özellikle manevi tazminatın ıslahına değer verilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı ... Elk. İnş. Mak. San. Tic AŞ vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.