Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/23494 K.2015/4892

Davacı, eksik işçilik bildirimi nedeniyle Kurum tarafından tahakkuk ettirilen ek prim ve gecikme zammına ilişkin işlem ile komisyon kararının iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve bozma ilamına uygun yargılama yapılmış olmasına göre davacının tüm, davalı Kurumun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, davalı Kurumun eksik işçilik bildirimi nedeniyle tahakkuk ettirdiği ek prim ve gecikme zammı tahakkukuna ilişkin işlemin ve komisyon kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair kararın Dairemizin 22.11.2012 tarihli ilamı ile bozulması üzerine yapılan yargılama sonucunda "davacının davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile davalı Kurumun 2007/1-2 sayılı ünite itiraz komisyonu kararında belirtilen 32.210,00-TL eksik işçilik bildiriminin 23.092,64 TL'lik kısmının yerinde olduğunun tespiti ile bu miktar yönünden davacının davasının reddine, 9.117,36 TL'lik eksik işçilik bildirimine ilişkin kısmın iptaline" karar verilmiştir.

Davacı ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti'ne ait prefabrik özel bina (fabrika) inşaatı işinin prefabrik elemanların üretim, nakli ve işçiliği bölümünün dava dışı ... İnşaat Tahhüt San ve Tic AŞ'ne, pencere imalatları, nakli ve işçiliğinin ise dava dışı Mustafa Kızıl'a yaptırıldığı, davalı Kurumca 32.210,00 TL eksik işçilik bildirimi bulunduğu tespit edilerek 12.496,92 TL ek prim tahakkuk ettirildiği, davacı şirketçe yapılan itirazın 17.01.2007 tarihli komisyon kararı ile reddedilmesi üzerine bu davanın açıldığı görülmektedir.

Asgari işçilik incelemesinde dikkate alınan 5 ayrı fatura bulunmaktadır ;

a) 368.541,00 TL bedelli fatura ... İnşaat Tahhüt San ve Tic AŞ tarafından düzenlenmiş olup "prefabrik elemanların üretim ve nakli, hafriyat yapılması, rüzgar kolonu üretimi ve nakli" işine,

b) 35.000,00 TL bedelli fatura ... İnşaat Tahhüt San ve Tic AŞ tarafından düzenlenmiş olup "prefabrık elemanların montaj işçiliği" işine,

c) 47.987,00 TL bedelli fatura ... End. Tic. AŞ tarafından düzenlenmiş olup "montajlı isopanel çatı kaplama" işine,

d) 8.474,00 TL bedelli fatura ...tarafından düzenlenmiş olup "pencere imalatları ve nakli" işine,

e) 2.542,37 TL bedelli fatura ...tarafından düzenlenmiş olup "pencere montajı işçiliği" işine ait ve faturaların tamamı 462.544,37 TL tutarındadır.

Kurum müfettişi (29.11.2006 tarih ve KDR:38-16 sayılı kısmi denetim raporunun 2.sayfasında) bu faturaların tamamını malzemeli işçilik faturası kabul etmiştir. Kurumun 2007/1-2 sayı ve 23.01.2007 tarihli komisyon kararında yine bu faturaların tamamının malzemeli işçilik faturası sayıldığı açıkça ifade edilerek itirazın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf ise 35.000,00 TL bedelli ... İnşaat Tahhüt San ve Tic AŞ tarafından düzenlenmiş olan "prefabrık elemanların montaj işçiliği" işine ait fatura ile 2.542,37 TL bedelli ...tarafından düzenlenmiş olan "pencere montajı işçiliği" işine ait iki faturanın Kurum uygulamasının aksine salt işçilik faturası olarak kabulü gerektiğini savunmaktadır.

Uyuşmazlık, asgari işçilik inçelemesinde sunulan 35.000,00 TL ve 2.542,37 TL bedelli faturaların malzemeli işçilik mi yoksa salt işçilikli faturası olarak mı dikkate alınacağı noktasında toplanmaktadır.

Asgari işçilik incelemesine konu inşaat veya ihale konusu işin tamamının işyerinde çalışan sigortalılarca yapılması mümkün olduğu gibi işin bir kısmının fatura veya Vergi Usul Kanunu'na uygun gider belgeleri karşılığında başka işyerinde çalışan sigortalılara veya Kanun'un 4/1-(b) maddesi kapsamında kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara yaptırılması da mümkündür. Gerçek bir hukuki ilişki için Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenen malzemeli işçilik veya salt işçilik faturaları ile diğer gider belgeleri eksik işçilik tutarının belirlenmesinde dikkate alınır.

Başka işyerindeki çalışmaları Kuruma bildirilen ve primi yatırılan sigortalılar ile kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan ve primleri kendilerince ödenen sigortalıların asgari işçilik incelemesine konu işyerinde geçen çalışmaları nedeniyle yeniden prim tahsil edilmesi mükerrer sigortalılığa ve prim tahsiline yol açacaktır. Bu nedenledir ki faturaya konu işçiliklerin incelemede dikkate alınması zorunludur.

Asgari işçilik uygulamasında yalnızca malzemeli işçilik ve salt işçilik faturaları ve fatura bedelinin de KDV hariç kısmı dikkate alınır.

Malzemeli işçilik bedeli içeren faturalar "inşaat maliyetinden" veya "istihkak bedelinden", salt işçilik bedeli içeren faturalar ise yaklaşık maliyete asgari işçilik oranı uygulandıktan sonra bulunan asgari işçilik tutarından düşülür.

Asgari işçilik incelemesinde dikkate alınacak faturada mutlaka işçilik faaliyeti bulunmalıdır. Fatura salt işçilikli veya malzemeli işçilikli olabilir ise de içeriğinde işçilik bulunmayan ve yalnızca malzeme satışına ilişkin faturanın asgari işçilik incelemesi bakımından herhangi bir kıymeti bulunmamaktadır.

Fatura ve gider belgelerinde kayıtlı tutarların, bu belgelerden anlaşılan işlere karşılık düzenlenen hakediş raporu veya yapılan ödeme tutarlarından fazla olduğunun anlaşılması halinde fazla tutarlara değer verilmez.

Faturalarda yazılı işin ve bedelinin yapılan işin niteliğine, süresine, iş hayatının genel kabullerine ve yerel iş koşullarına uygun olması gerekir.

Alt işverenin asıl işverene verdiği malzemeli işçilik veya salt işçilik faturası incelemede dikkate alınmaz. Alt işverenin inceleme konusu inşaat veya ihale konusu işte çalıştırdığı sigortalıların işçilik bildirimi asıl işverene ait işyeri sicil dosyası üzerinden Kuruma bildirildiği için, alt işverenin asıl işverene düzenlediği faturaların incelemede dikkate alınması hesaplamada mükerrer indirime yol açar. Alt işverenin yalnızca Kuruma bildirdiği ... dikkate alınır. Ne var ki alt işveren, inceleme konusu inşaat veya ihale konusu iş nedeniyle alt işveren sıfatıyla yaptığı iş yanında kendisine ait işyerinde çalışan işçileri eliyle alt işverenlik sözleşmesi kapsamında bulunmayan başkaca işler yapmış ise bu işe ait fatura incelemede nazara alınır.

Malzemeli işçilik faturalarında malzeme ve işçilik bedeli ayrı ayrı gösterilmiş olabilir. Malzemeli işçilik faturasında malzeme ve işçilik tutarı ayrı ayrı kaydedilmiş olsa dahi toplam fatura tutarı malzemeli işçilik ödemesi kabul edilir. İşçilik bedeli, malzemenin inşaat veya ihale konusu işte kullanılmasına yönelik olup malzeme bedeli ile bütünleşerek malzemeli işçilik bedelini oluşturur. Aynı işe ait malzeme ve işçilik bedeli ayrı ayrı faturalandırılmış olsa dahi malzeme ve işçilik bedelinin toplam tutarı malzemeli işçilik ödemesi olarak kabul edilir.

Salt işçilik faturaları malzeme bedeli içermez. Çünkü bu halde işi yapan ya malzeme kullanmamıştır yada kullandığı malzemeyi işveren temin etmiştir. Eğer işi yapan aynı zamanda kendisine ait malzemeyi de kullanmış ise bu halde düzenlenen faturada malzeme bedeli ile birlikte işçilik bedeli de yar alacağından bu fatura malzemeli işçilik faturası niteliğindedir.

Faturalarda yazılı işçilik tutarlarının yapılan işin niteliğine ve süresine uygun olması, işyeri defter ve kayıtları ile desteklenmesi, gerçekten ödenmiş olması, iş hayatının genel kabullerine, yerel iş koşullarına uygun nitelik ve miktarda olması gerekir.

Üçüncü kişilere yaptırılan işler nedeniyle düzenlenen salt işçilik içeren fatura ve gider belgelerine dayalı işçilik ödemeleri Kuruma bildirilmiş işçilikler (...) gibi işlem görür ve asgari işçilik tutarından düşülür. Malzemeli işçilik faturası ise inşaat maliyetinden veya hakediş tutarından düşülerek değerlendirmeye esas inşaat maliyeti (DEİM) veya değerlendirmeye esas hakediş miktarı (...) bulunur.

Somut olayda, ... İnşaat Tahhüt San ve Tic AŞ tarafından düzenlenen 368.541,00 TL ve 35.000,00 TL bedelli faturalar ile ...tarafından düzenlenen 8.474,00 TL ve 2.542,37 TL bedelli faturalar aynı işe ilişkin olup aynı işe ait malzeme ve işçilik bedeli ayrı ayrı faturalandırılmış olsa dahi malzeme ve işçilik bedelinin toplam tutarı malzemeli işçilik ödemesi olarak kabul edilmelidir.

Buna göre uyuşmazlığa konu 35.000,00 TL ve 2.542,37 TL bedelli faturalar da dahil olmak üzere faturaların tamamının malzemeli işçilik kabulü ile 926.400,00 TL bina maliyeti, 462.544,37 TL malzemeli işçilik faturası, 463.855,63 TL değerlendirmeye esas inşaat maliyeti, % 7 asgari işçilik oranı, 260,64 TL Kuruma bildirilen SPEK üzerinden sonuç itibariyle 32.209,25 TL eksik işçilik hesaplanması doğru olup davanın reddi gerekirken yazılı biçimde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.