Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/23696 K.2015/17865

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Nisan-1999-22/01/2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1999/4.ayı ile 22.01.2013 tarihleri arasında davalı apartman işyerinde kapıcı olarak çalıştığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının sigortalı tescilinin olmadığı, davacının eşi ile apartman yönetimi arasında imzalanan davacının eşinin apartmanın bodrum kat 1 odalı ortak yerde kalmasına dair 20.09.2000 tarihli kira sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin süresinin 1 yıl olup bedel olarak akşamları çöplerin toplanması, haftada bir çevre temizliği yapılması ve ilaveten nakit 1.200.000.000 TL para ödenmesinin kararlaştırıldığı, davacının eşinin oturduğu binayı 25.01.2013 tarihinde teslim edeceğine dair imzalı yazı bulunduğu,

davacının eşinin dondo dondurma isimli işyerinde çalışmaya başyadığına dair tarihsiz yazı, 2001 Nisan da ... isimli şirkette sigortalı çalışmaya başladığına dair 07.01.2002 tarihli apartman yönetimine hitaben yazılan yazı ile davacının kendisinin yanında 180 TL ücret karşılığı çocuk bakıcısı olarak çalıştığına dair ... isimli şahıs tarafından imzalı 10/12/2001 tarihli yazı ve davacının aylık net 120 TL maaş ile oyun akademisi isimli yerde yardımcı olarak çalışmaya başladığına dair tarihsiz yazının davalı apartman yönetimi tarafından sunulduğu, keşif yapılıp bilirkişi raporu alındığı, davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği,

tanıkların beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının kapıcılık mı yaptığı, yoksa asıl kapıcılık görevini yapının eşi olup davacının eşine yardım mahiyetinde mi çalıştığı hususu net bir şekilde belirlenmeksizin çelişkili tanık beyanlarına itibarla eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Yapılacak iş; öncelikle kapıcılık hizmetlerinin davacı tarafından mı yoksa eşi tarafından mı yapıldığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, bunun için öncelikle davacının eşinin varsa ...

Kurumu'ndan sigorta hizmet döküm cetveli getirtilmeli, davacının eşinin nerede ve ne şekilde, ne zamandan itibaren çalıştığı üzerinde durulmalı, apartman karar defterinden uzunca yıllar binada oturanların tespiti ile beyanlarına başvurulmalı, komşu apartman sakinleri, yakın esnaf ve komşu işyeri çalışanları da tanık olarak dinlenmeli, davacının eşinin kapıcılık hizmetini yapıp yapmadığı, yapıyor ise, davacının yaptığı hizmetlerin eşine yardım niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir.

Davacının apartmanda kapıcılık hizmetlerini yaptığının tesbiti halinde ise, apartmanın kapasitesi, mutad kapıcılık hizmetleri dikkate alınarak davacının bu hizmetleri tam gün çalışmayla mı, yoksa günlük kısmi (part-time) çalışmayla mı gerçekleştirdiği saptanarak sonuca gidilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı tarafın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.