Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/24340 K.2015/10282

Davacı şirket, İcra Müdürlüğü'nün 2010/12674 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, dava dışı kazalıya payından fazla ödeme yaptığını iddia eden müteselsil borçlunun, fazla ödemiş olduğu miktarın rücen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ödenen miktar üzerinden itirazın iptaline, faiz ve icra inkar tazminatı açısından ise davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından dava dışı.... isimli işçinin 08/10/2005 tarihinde eldeki davanın davalısı ....'in kullanmakta olduğu araçta yolcu olarak bulunduğu esnada geçirmiş olduğu trafik iş kazası nedeniyle, işveren .... aleyhine açtığı davada İsmail'in %100 kusurlu, şirketin ise KTK'nın 85. maddesine göre kusursuz sorumlu olduğunun kabulü ile, maddi ve manevi tazminatın şirketten tahsiline karar verildiği, anılan kararın 24/09/2013 tarihinde Dairemizce onanarak kesinleştiği, şirketin iş kazası dosyasından kaynaklanan borcu 18/12/2013 tarihinde kazalı ....'ün icra dosyasına ödediği anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından davalı ... aleyhine başlatılan ilamsız icra takibinin takip tarihi ile bu takibe itiraz edilmesi nedeniyle açılan ve hali hazırda temyiz incelemesini yapmakta olduğumuz itirazın iptali davasının dava tarihi ise davacı şirketin kazalının icra dosyasına 18/12/2013 yaptığı ödemeden öncedir. Bir başka deyişle davacı şirket henüz kendi herhangi, bir ödeme yapmadan müteselsil borç ilişkisinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili yoluna başvurmuştur.

Her ne kadar temyiz incelemesine konu eldeki dava itirazın iptali davası olarak görülmüş ise de niteliği itibariyle esasen müteselsil borçlular arasındaki rücu davasıdır. Müteselsil borçluluk, birden fazla borçlunun her birinin, alacaklıya borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin edimi yerine getirmesi halinde borcun sona erdiği ve buna bağlı olarak diğer borçluların da borçtan kurtuldukları bir birlikte borçluluk halidir.

Alacaklı, müte­selsil sorumlulardan her birinden tazminat borcunun tamamını veya bir kısmını ifa etmelerini talep edebilecektir. Bu durumda, alacaklının başvurduğu ve iç ilişkide payına düşenden daha fazla bir miktar için alacaklıyı tatmin eden müteselsil borçlunun bu fazla miktar için diğer borçlulara rücû etme hakkı doğacaktır.

Bu açıklamalardan olarak, kendisine başvurulan müteselsil borçlu, alacaklıya, kendi payına düşenden fazla bir ödemeyi yapmadıkça rücu alacağının doğduğundan bahsetmek mümkün değildir.

Somut olayda, davacı şirket alacaklı olan kazalıya herhangi bir ödeme yapmadan müteselsil borç ilişkisinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili yoluna başvurduğundan, dava şartı bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.