Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/25213 K.2015/3355

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının davalı işyerinde geçen ve kısmi olarak bildirilen çalışmalarının başlangıçtan itibaren tam zamanlı çalışma şeklinde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yalnızca kesinleşen alacak davasındaki süreler için ve o davada dava tarihi itibari ile belirlenemeyen ancak çalışmanın devam etmesi sebebiyle aynı statüde çalışmanın devam ettiği düşünülerek dava tarihi veya işten ayrılış tarihine kadar geçen süre için 30 güne tamamlama durumu kabul edilerek, buna göre tespiti mümkün sürelerin belirlenmesi gerektiği şeklinde değerlendirme yaparak hesaplama yapan bilirkişi raporu dayanak kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile yanlış değerlendirme sonucunda gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... sicil numaralı davalı işyerinin 01.10.1990 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, bu işyerinden davacı adına 24.02.2001 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği ve 24.02.2001 – 31.03.2008 tarihleri arasında kısmi çalışmalarının bildirildiği, imzasız ücret pusulalarının mevcut olduğu, kısmen bordro tanığı olan davacı tanıklarının davacının tam zamanlı çalışmasını doğruladıkları, davacı ile davalı işveren arasında 24.02.2001 ve 01.08.2003 tarihli belirsiz süreli çağrı üzerine çalışmalı iş sözleşmesi düzenlendiği,

davacının davalı işveren aleyhine işçilik alacaklarından dolayı toplam 18.965,20 TL'nin tahsili bakımından 12.05.2008 tarihinde dava açtığı, ...

Mahkemesince 10.05.2011 tarihinde 2008/302 E. – 2011/363 K. sayılı ilam ile; “davacının davalı işyerinde 30 saati aşan çalışmaları olduğu ve fiili çalışmasının tam süreli çalışma olduğu, tam süreli fiili çalışmaya rağmen davacıya kısmi çalışmaya dayalı ücret ve diğer haklarının ödendiğini belirten ve 01.08.2003 – 31.03.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden alacak hesaplayan bilirkişi raporunu dayanak kabul ederek alacağa hükmettiği,” bu kararının Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından 17.09.2013 tarihinde 2011/30618 E. – 2013/22779 K. sayılı ilam ile onandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; kısmen bordro tanığı olan davacı tanıklarının, her ne kadar çağrı üzerine çalışmalı iş sözleşmesi düzenlenmiş olsa da davacının tam zamanlı çalıştığını belirttikleri, bordro tanığı olan davalı tanıklarının ise davacının çağrı üzerine kısmi olarak çalıştığını beyan ettikleri, buna rağmen Mahkemece resen tanık seçilerek tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği, kuvvetli delil niteliğinde olduğu belirtilerek hükme esas alınan ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen ...

Mahkemesinin 2008/302 E. – 2011/363 K. sayılı Mahkeme kararına dayanak olan bilirkişi raporunda; hizmet süresi olarak kayıtlara itibar edilerek giriş tarihinden başlanarak dava tarihine kadar olan dönem için değerlendirme yapılacağı belirtilmesine rağmen, davacının çalışmalarının bildirildiği 24.02.2001 tarihi yerine, davacı ile davalı işveren arasındaki 2. sözleşme tarihi olan 01.08.2003 tarihinden itibaren hesaplama yapıldığı, bu nedenle alacak davasında dikkate alınan sürenin birebir hizmet tespiti yönünden dikkate alınmasının hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Yapılacak iş; ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, alacak davasında dikkate alınan sürenin hizmet tespiti davasında birebir dikkate alınmasının doğru olmayacağını, alacak davası ile hizmet tespiti davasında delillerin toplanma şeklinin farklı olduğunu göz önünde tutarak alacak davasında dikkate alınmayan dönem yönünden de araştırma yapmak, bu dönemde davacının çalışmalarının tam zamanlı olup olmadığını araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.