Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/2581 K.2014/4446

Davacı, yurtdışında geçen çalışmalarının kabulüyle, 01/01/2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitiyle aksi takdirde Almanya'da malulen emekli olduğu 01/01/2009 tarihi itibariyle aylık bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.2007 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığını başlangıç tarihi itibariyle kesen davalı Kurum işleminin iptali ile 01/01/2007 tarihinden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti, bu talep kabul edilmediği takdirde Almanya'dan malulen emekli olduğu 01/01/2009 tarih itibariyle yeniden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulü ile davacının 3201 sayılı yasaya göre yaptığı hizmet borçlanması dikkate alınarak 01/01/2007 tarihinde geçerli bağlanan yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibariyle iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile, davacının iptal edilen yaşlılık aylığının 01/01/2007 başlangıç tarihinden geçerli olmak üzere yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının Almanya'daki çalışmalarının 3669 gününü 3201 sayılı yasaya göre borçlandığı, Kurum'ca 01.01.2007'de yaşlılık aylığı bağlandığı; ancak Alman sigorta merciinin sigortalılık sürelerini gösterir evrakıyla davacının 19.07.2006-31.07.2010 tarihleri arasında zorunlu prim ödemeleri ile sigorta priminden muaf kısmi çalışmalarının olduğu ve Kurumca Türkiye’de yaşlılık aylığı bağlanması için kesin dönüş şartı sağlanmamış olduğu gerekçesiyle 01.01.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının yaşlılık aylığının kesilerek 01.01.2007-23.05.2010 tarih aralığına ilşkin borç çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacıya Türkiye’de 01.01.2007 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığının Almanya’da 31.07.2010 tarihine kadar devam eden prim ödemelerinin bulunması nedeniyle 3201 sayılı Yasa'nın 6. maddesinden yararlanarak bağlanan yaşlılık aylığının kesilip kesilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan ve uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Yasa'nın 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 6/B maddesine göre; ”bu Yasa hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanlar ile Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.”HGK'nun 15/06/2012 gün ve 2012/21-196 Esas, 2012/396 Karar sayılı Kararı da aynı yöndedir.

5997 sayılı Yasanın 15. maddesi ile 3201 sayılı Yasanın 6/B maddesi değiştirilerek “ Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü getirilmiş, madde hükmü 19.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Somut olayda, Alman sigorta merciinin davacıya ait sigortalılık sürelerini gösterir evrakıyla davacının 19.07.2006-31.07.2010 tarihleri arasında zorunlu prim ödemeleri ile sigorta priminden muaf kısmi çalışmalarının olduğu anlaşılmakla Türkiye’ye dönüşü 31.07.2010 kabul olması halinde 01.18.2010 tarihi öncesinde 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre davacıya yaşlılık aylığı bağlanması mümkün değildir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.