Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/25902 K.2015/3386

Davacı, geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalılar .... bünyesinde faaliyet gösteren davalı işyerinde 26/07/2006 tarihinde maruz kaldığı zararlandırıcı olayın iş kazası olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Dairemizin, 12/02/2013 tarih, 2011/10778 E. 2013/2172 K. sayılı bozma ilamı üzerine Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Kamu hukuku alanına giren sosyal güvenlik hukukunun hizmet akdiyle çalışanlar yönünden başlıca kaynağını oluşturan 506 sayılı Yasa Sosyal Sigortalar Kurumu’na yükümlülükler getiren bir sosyal güvenlik sözleşmesi veya topluluk sigortası bulunmadığı takdirde kural olarak Türk Milli sınırları içerisinde ve Türkiye’de tescilli işyerleri ve işverenler ile yasa kapsamındaki işçiler için uygulanabilir. Başka bir anlatımla, 506 sayılı Yasa'nın uygulama alanı devletin hükümranlık sahası ile sınırlı olup, ülke sınırları dışında uygulanamaz.

506 sayılı Yasa'nın ülke dışında meydana gelen sigorta olaylarında uygulanabilmesi işçinin önceden sigortalısı olduğu işveren tarafından geçici bir görev ile yurtdışındaki işyerine götürülmesi veya Sosyal Sigortalar Kurumu’na yükümlülükler getiren sosyal güvenlik sözleşmesi veya kısa vadeli sigorta kollarını da kapsayan topluluk sigortaları bulunması halinde mümkün olabilir.

506 sayılı Yasa'nın 86.maddesine göre,Kurum, 2 nci ve 3 üncü maddelere göre sigortalı durumunda bulunmayanların ...nca onanacak genel şartlarla (İş kazalariyle meslek hastalıkları), (Hastalık), (Analık), (Malullük, yaşlılık ve

Ölüm) sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları için, işverenlerle veya dernek, birlik, sendika ve başka teşekküllerle sözleşmeler yapabilir. (Ek fıkra: 29/07/2003 - 4958 S.K./40. md.) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, bu Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt ve üst sınırı arasında olmak şartıyla kendilerinin belirleyeceği miktarın % 30'udur.

Ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmeyen primler için bu tarihten başlanarak 80 inci madde hükmüne göre gecikme zammı uygulanır.(Ek fıkra: 29/07/2003 - 4958 S.K./40. md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerin yurt dışındaki iş yerlerinde çalışmak üzere giden Türk işçilerine istekleri halinde 85 inci madde hükümleri uygulanır.

Anılan Yasa'nın 7.maddesinde ise, İşveren tarafından geçici görevle yabancı ülkelere gönderilen sigortalıların bu kanunda yazılı hak ve yükümlerinin bu görevi yaptıkları sürece de devam edeceği belirtilmiştir.

Somut olayda, Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin 21/06/2011 tarihli kararının davalılar tarafınadan temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 12/02/2013 tarih, 2011/10778 E. 2013/2172 K. sayılı bozma ilamında “ davacının önceden davalı şirketlerin sigortalısı olup olmadığını, sigortalısı ise 506 sayılı Yasanın 7. maddesi kapsamında geçici görev ile yurtdışına götürülüp götürülmediği,

davalılar ... ile Kurum arasında 506 sayılı Yasa'nın 86. maddesine göre topluluk sigortasına dair sözleşme olup olmadığı ve var ise kısa vadeli sigorta kollarını kapsayıp kapsamadığı araştırılmadan olayın SGK yönünden iş kazası sayılması usul ve yasaya aykırı olduğu” gerekçesiyle bozulmuş olup, Mahkemece bozma ilamına uyulmuştur. Davacının 15/07/2006-25/08/2006 tarihleri arasında .... nezdinde topluluk sigortası kapsamında çalıştırıldığı, ve 26/07/2006 tarihinde ...

Devletinde bulunan iş yerinde iş kazası geçirdiği, davalı Kurumca ....'nin ...'nin taşeronu olup kodunun 004 olduğunun ve ... ile Ankara Sigorta İl Müdürlüğü ile 22/11/2004 tarihinde imzalana topluluk sözleşmesinin sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsadığı, kısa vadeli sigorta kollarını kapsamadığının belirtildiği anlaşılmasına göre davanın davalılar .... yönünden reddi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 26/07/2006 tarihinde geçirdiği kazanın davalılar .... yönünden iş kazası olduğunun tespitine karar vermekten ibarettir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.