Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/26129 K.2015/9919

Davacı, talep tarihinden itibaren yaşılılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2- Davacı, davalı Kurumca iptal edilen 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 13/11/1957 doğumlu olan davacının 19/04/2011 tarihli talebi ile davalı Kurumca 01/08/1996 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 13/11/1957-13/11/1959 tarihleri arasında geçen askerliğini 90 gün olarak borçlanarak ödediği, 17/05/2011 tarihinde tahsis talep ettiği, davalı Kurumca ....

Odası Başkanlığı kayıtlarında yapılan denetim sonucunda oda kaydının geçersiz olduğu kanaatine varılarak davacının 31/12/2003 tarihinden sonraki sigortalılığının iptal edildiği, ve prim kesintilerine göre 01/08/1996-31/12/2003 tarihleri arasında ... sigortalısı kabul edildiği, Mahkemece, davacının 01/01/2004-17/05/2011 tarihleri arasında tarımsal faaliyetini sürdürdüğünün tespit edildiği, netice itibarı ile 01/08/1996-17/05/2011 tarihleri arasında ...

Sigortalısı olduğunun kabulü gerektiği, ancak iptalini istediği işlem için talepte bulunduğu tarih olan 17/05/2011 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazanabilmenin koşulu olan 15 hizmet yılı koşulunu taşımadığı anlaşıldığından davacının emekliliğe hak kazandığı yönündeki talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58 maddesiyle 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 54. madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 54- Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.

4 üncü ve 7 nci maddeler ile 2926 sayılı Kanunun 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31/12/2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla,

4 üncü maddenin birinci -fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra birinci ve ikinci fıkralar uyarınca hizmet iptali yapılmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.”

Öte yandan, 1479 sayılı Kanunun yaşlılık aylığı ile ilgili şartlarını düzenleyen geçici 10/3. maddesinde, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan 15 tam yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını dolduranlara ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren kademeli olarak 15 yılını doldurduğu tarihler gözetilerek kadın ve erkek için ayrı ayrı yaş şartı düzenlenerek kısmi aylık şartları düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının talebinin hem sigortalılık süresinin tespiti hem de tarafına yaşlılık aylığı bağlanması yönünde olmasına ve gerekçeli kararda davacının 01/08/1996-17/05/2011 tarihleri arasında ... sigortalısı olması gerektiği belirtilmesine rağmen, Mahkemece davacının sigortalılık süresinin tespiti yönündeki talebi hakkında hüküm kurulmaması hatalı olmuştur. Öte yandan, davacının 01/08/1996-17/05/2011 tarihleri arasında kesintisiz ... sigortalılığının bulunması halinde 14 yıl 9 ay 16 gün prim ödeme süresi bulunup, 90 günlük askerlik borçlanması ile birlikte 15 yıl prim ödeme süresi bulunacağı halde Mahkemece, 15 hizmet yılı koşulunu taşımadığı gerekçesiyle davacının yaşlılık aylığı talebinin reddi yerinde olmamıştır.

Yapılacak iş, öncelikle davacının hangi tarihler arasında ... sigortalısı olduğunu tespit etmek, davacının askerlik borçlanmasını ne zaman ödediği ve tespit edilen sürelere göre tahsis talep tarihinde prim borcu olup olmadığı da araştırılarak, 1479 sayılı Yasa'nın geçici 10/3. maddesi gereğince yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını belirlemekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.