Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/3326 K.2015/2633

Davacı, kurum işleminin iptaline, geçersiz sayılan sürelerde ...'lu olduğunun ve 25/11/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davacının ... sigortalılığı ile ilgili istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, yaşlılık aylığı talebinin reddine karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.12.1996 tarihinde başlayan tarım ... sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile tahsis talep tarihinden itibaren davacıya yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının tarım ... sigortalığının başlangıcı ve süresi ile ilgili Kurum işlemi, yargılama aşamasında ... tarafından düzeltildiğinden ve sataşma ortadan kalktığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacının yaşlılık aylığı bağlanması talebinin prim borcu bulunması sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 01.01.1954 doğumlu olan davacının giriş bildirgesine istinaden 01.12.1996 tarihinden itibaren tarım ... sigortalı olarak tescil edildiği, 28.05.2008 tarihli ziraat odası kayının bulunduğu, 01.12.1996 tarihinden başlayan tarım ... sigortalılığa göre prim borçlarını ödediği, 25.11.2011 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu,

Kurumun davacının tarım ... sigortalılık giriş tarihini ziraat odası kaydına göre değiştirmesi nedeniyle, “davacının 3 yıl 6 ay hizmeti olduğu” gerekçesi ile tahsis talebini reddettiği, dava devam ederken davacının ... isimli şahsa sattığı ürünlerden Haziran 1994’te kesinti yapıldığının tespit edildiği, bu nedenle davacının tarım ... sigortalılığının 01.07.1994 tarihinden itibaren başlatıldığı, buna bağlı olarak davacının prim borcunun çıktığı anlaşılmıştır.

Sosyal Hukuk devletinde sosyal güvenlik bireyler için bir hak olmakla beraber aynı zamanda bir ödev olarak da kabul edilmiştir. Ancak bu ödevin bireyleri ilgilendiren kısmı olduğu gibi kamuyu ilgilendiren bir yanı da vardır. Bireye yüklediği yükümlülükten daha fazlasını kamuya yüklemiştir. Sosyal Güvenlik sisteminin “olmazsa olmaz” unsuru olan prim ödemelerinin takibi, tahsili, hatta sigortalılardan zorla tahsili yükümlülüğü kamuya yani davalı Kuruma bırakılmıştır. Bu nedenle Kurumun davacının sigortalı olduğu süreyi zamanında doğru hesaplayarak prim borcunu çıkarıp tahsil etmesi gerekir. Kurumun yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesinin sonuçlarının tümüyle sigortalıya yükletilmesi doğru değildir.

Mahkeme, yargılama aşamasında Kurumun yanlış ve/veya hatalı uygulamaları sonucu tespit ettiği eksiklikleri derhal gidermeli, sigortalının haklarına bir an önce kavuşması için gerekli işlemleri yapmalı ve bu hususları hüküm altına almalıdır.

Somut olayda; yargılama aşamasında, Kurumun davacıyı 01.07.1994 tarihinden itibaren tarım ... sigortalı olarak tescil etmesi ve buna bağlı olarak prim borcu çıkarması işlemi yerinde olduğundan, “tarım ... sigortalığının başlangıcı ve süresi ile ilgili Kurum işlemi, yargılama aşamasında ... tarafından düzeltildiğinden ve sataşma ortadan kalktığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,” şeklindeki Mahkeme hükmü yerindedir. Ancak davacının, 01.07.1994 tarihinden itibaren tarım ... sigortalı olarak kabul edilmesi ve buna bağlı olarak prim borcunun çıkması yargılama aşamasında ortaya çıkan bir durum olduğundan, davacının yararına olacak şekilde davacıya prim borcunun ödenmesi için süre verilmeden, davacının yaşlılık aylığı talebinin reddedilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş; davacının 01.07.1994 tarihinden tahsis talep tarihi olan 25.11.2011 tarihine kadar prim borcunu Kurumdan sorarak tesbit etmek, davacıya prim borcunu ödemesi için mehil vermek, davacının prim ödemesinden sonra yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını tartışmak ve şartları tamamsa primin ödendiği ayı takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.