Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/4078 K.2015/3324

Davacı, kurum işleminin iptali teşvik indirim tutarı toplamının gelecek dönemlerden mahsubuna karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı ..., 5510 sayılı Yasa'nın 81. maddesinin ( ı ) bendi gereğince malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanmasına ilişkin talebini reddeden Kurum işleminin iptali ile haksız yere 2009 yılı Nisan ayı itibariyle 2.402,21 TL, 2010 yılında 3.674,27 TL, 2011 yılı Mayıs ayına kadar da 1.408,37 TL net indirim tutarı toplamı 7.484,85 TL indirim tutarlarının gelecek dönemlerden mahsup edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; emniyet tutanağında bildirilen şahısların davacı işyerinde ne şekilde, hangi tarihten itibaren çalıştığına dair somut bir tespit ile Kurum tarafından işyerinde yapılan herhangi bir inceleme ve soruşturma bulunmadığı,

kolluk görevlilerince Kimlik Bildirme Kanunu uyarınca zorunlu olarak tutulan soyut tutanağa itibar edilerek eksik inceleme ile işlem tesisi yapıldığı gerekçesi ile davacının prim indiriminden yararlandırılmayacağına dair işlemin hukuka aykırı olduğu kanaati ile davanın kabulüne ve davalı Kurum'un davacı şirket hakkında % 5'lik prim indiriminden faydalandırmama yolundaki 27.05.2013 tarih ve 28076614-210-10079554 026 14 63 sayılı işleminin iptaline, davacı tarafın mahsup talebini davalı Kurum'a karşı idari yoldan ileri sürebileceğinden atiye terk edilen mahsup talebi ilgili ayrıca karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı şirketin, ... adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonundaki çalışanların ... projesi gereği güvenlik nedeni ile kimlik bildirme belgelerinin düzenlenmesinin emniyet birimleri tarafından talep edildiğinin, ancak kimliğini bilmedikleri ve şirket yetkilisi olmayan bir kişi tarafından 27.11.2008 tarihinde şirket çalışanlarının yanısıra işyerinde bulunan oto yıkama bölümünün

-kiracısı ... ve çalışanlarının da şirkette çalıştığının bildirildiğinin iddia edildiği, davacı şirket adına düzenlenen idari para cezasının 17.05.2010 tarihinde tebliğ edildiği, idari para cezasına 28.05.2010 tarihinde itiraz edildiği, komisyon tarafından 18.06.2010 tarihinde itirazın reddedildiği, red gerekçesinde;

kimlik bildirme belgelerinin şirket ortağı ... tarafından verildiğinin, bu nedenle adına belge düzenlenen kişilerin ana şirkette çalışıyor gibi kabul edilmesi gerektiğinin, ayrıca bu kişilerin taşeron ... yanında çalıştığının kabul edilmesi için elde geçerli bir belge bulunmadığının, kira sözleşmesi olarak sunulan belgenin de noterce düzenlenmeyip her zaman düzenlenebilecek bir belge olduğunun, ayrıca asıl işverenin alt işverenin borçlarından sorumlu olcağının belirtildiği, ...

İdare Mahkemesi'nin 16.06.2011 Tarih ve 2010/779 E, 2011/800 K sayılı kararında; davacı şirketin 16.07.2010 tarihli dava dilekçesi ile; davalı Kurum tarafından 2007/7-2008/12. aylar arasına ait asıl ve ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içinde Kurum'a vermediğinden bahisle davacı şirkete 22.140,00 TL idari para cezası verildiğini belirterek buna neden olan davalı Kurum'un 04.05.2010 tarihli idari para cezasına ilişkin işleminin iptalini talep ettiği, idare mahkemesince; para cezasına konu edilen kişiler hakkında bu kişilerin davacı nezdinde çalışıp çalışmadıklarına dair herhangi bir inceleme yapılmadığı,

bu kişilerin ifadelerine de başvurulmadığı, ceza uygulamasına yol açan kişilerin işyerinde cezaya esas alınan tarihlerde sürekli çalıştığını gösteren Kimlik Bilgilendirme Belgesi haricinde hiçbir somut bilgi-belgenin olmaması nedeni ile eksik inceleme yapıldığı belirtilerek idari para cezasının hukuka uygun olmadığı gerekçesi ile cezanın iptal edildiği, kararın Danıştay tarafından 21.03.2012 tarihli karar ile onandığı, Eskişehir 2. İdare Mahkemesi'nin 28.12.2010 Tarih ve 2010/776 E, 2010/1109 K sayılı kararında; davacının 16.07.2010 tarihli dava dilekçesi ile;

davalı Kurum tarafından işe giriş bildirgelerinin süresi içinde Kurum'a verilmediğinden bahisle davacı şirkete 6.824,00 TL idari para cezası düzenlendiğini belirterek buna neden olan davalı Kurum'un 07.05.2010 tarihli idari para cezasına ilişkin işleminin iptalini talep ettiği, mahkemece .... İdare Mahkemesi'nin anılan kararındaki aynı gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın Danıştay tarafından 22.03.2011 tarihli karar ile onandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacı şirket, 5510 sayılı Yasa'nın 81. maddesinin ( ı ) bendi gereğince malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanmasına ilişkin talebini reddeden Kurum işleminin iptalini talep etmesine karşın; dosya kapsamından emniyet birimlerinin dayanak belgesine göre davacı şirketten ek bildirge istenilip istenilmediği veya davalı Kurum tarafından re'sen düzenlenmediği, düzenlenmiş ise borca itiraz edilip edilmediği,

bu itibarla 5510 sayılı Yasa'nın 86. maddesi gereğince yapılması gereken Kurum işlemlerinin yapılıp yapılmadığı ve madde kapsamındaki prosedürün işletilip işletilmediği belirlenmeden, anılan gerekçelerle ve idari para cezalarının da iptal edilmiş olduğu da belirtilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalı Kurum tarafından 5510 sayılı Yasa'nın 86. maddesi kapsamında işlemler yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise işleme konu tüm belgeleri dosya arasına almak ve davacı açısından da bu maddede anılan prosedürün gerçekleşip gerçekleşmediğini belirleyerek toplanan delillere göre sonuca gitmekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.