Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/4161 K.2014/9250

Davacı, Kurumca düzenlenen ödeme emrinin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2) Dava; dava dışı A. Kulübü Derneği'nin prim borçları nedeniyle, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davalı Kurum'un 2004/15755 takip no’lu dosyasına konu 2003/10 - 2004/6. aylar arasına ait borçlara ilişkin ödeme emrinin davacı açısından zamanaşımı nedeniyle iptaline, 2004/7. aya ait talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davaya konu ödeme emrinin 20.10.2011 tarihinde düzenlendiği, 2003/12 ila 2004/8. aylara ilişkin olduğu ve 34.443,60 TL asıl alacak, 7.513,52 TL gecikme zammı ve 67.881,07 TL bakiye gecikme zammı bulunduğu, davacının.

04.03.2001 tarihinde yapılan olağan genel kurulda yönetim kurulu yedek üyesi seçildiği, sonraki seçimlerde yedek üyeliğinin yenilendiği ve 25.10.2003 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurula kadar yönetim kurulu yedek üyeliğinin devam ettiği, 25.10.2003 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda yönetim kurulu asil üyesi seçildiği 13.10.2004 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurula kadar yönetim kurulu asil üyeliğinin devam ettiği, 18.01.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda yönetim kurulu asil üyesi seçildiği,

30.06.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurula kadar yönetim kurulu asil üyeliğinin devam ettiği, 27.10.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda yönetim kurulu yedek üyesi seçildiği, 08.08.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurula kadar yönetim kurulu yedek üyeliğinin devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davanın, yasal dayanaklarından olan 506 Sayılı Kanun'un 80. maddesinde; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın aynı maddenin 1. fıkrasında belirtilen süre içinde tahakkuk ve tediye etmeyen Kamu Kurum ve Kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli Kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliğe haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri Kuruma karşı işverenler ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu kılınmışlardır.

Ancak bu sorumluluk görevde bulunulan süre içinde doğan prim borcu ile sınırlı olup ayrıca söz konusu sorumluluk şartlarının doğması için davacının ilgili kulübün yönetim kurulu üyesi olması ve yönetim kurulu kararına göre tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunması ve prim borcunun haklı bir sebep olmaksızın ödenmemiş olması gerekir. Öte yandan 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi de benzer bir düzenlemeyi içermektedir.

Yine 506 Sayılı Kanun'un 80. maddesi hükmünde, Kurum'un süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. 6183 Sayılı Kanun'un 25.05.1995 tarih ve 4108 Sayılı Kanun'un 11. maddesi ile değişik mükerrer 35. maddesi hükmüne göre de; Kurum'un, işveren tüzel kişilerde olan prim ve diğer alacaklarının, işveren tüzel kişilerin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde, iş bu Kurum alacaklarının gerçekleştiği ya da ödenmesi gereken dönemde işveren şirketi borç altına sokma ve yönetme yetkisini haiz kanuni temsilciler Kurum'a karşı şahsi mal varlıkları ile sorumlu tutulmuşlardır.

Somut olayda; 2004/6. aya ait prim borcunun 506 sayılı Yasanın 80. maddesi uyarınca 31.07.2004 tarihinde muaccel hale geldiği, buna göre Borçlar Kanununun 125 ve 128. maddeleri uyarınca zamanaşımı süresinin 31.07.2014 tarihinde dolacağı, ödeme emrinin tebliğ tarihi kabul edilen 25.02.2013 tarihi itibari ile bu borç yönünden zamanaşımı süresinin dolmadığı, buna rağmen zamanaşımının dolduğu gerekçesi ile bu borcun da iptaline karar verildiği, ayrıca davacının, prim borçlusu olan dava dışı spor kulübünü, tahakkuka konu dönemde, temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği görülmüştür.

Yapılacak iş; dava dışı spor kulübünün, tahakkuka ait dönemdeki defter, kayıt ve belgeleri, konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle incelettirilerek, davacının bu dönemde dava dışı spor kulübünü temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı açıkça ortaya konulduktan sonra zamanaşımı süresini de yukarıdaki açıklamalara göre değerlendirmek ve varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.