Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/4185 K.2015/2070

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalı işyerinde 17.12.2008 – 10.07.2009 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyerince düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, dinlenilen bordro tanıkları tarafından davacının davalı işyerinde çalışmadığının beyan edildiği, ancak; davalı şirkete ait, üzerinde tarih olmayan antetli kağıtta, ilgili makama başlığı ile davacının aylık 1.500,00 TL ile çalıştığının bildirildiği, şirket adına kağıdı ...'ün imzaladığı, bu kişinin kayıtlı çalışan ve şirketin yönetim kurulu üyesi olduğu, söz konusu belgedeki imza üzerinde inceleme yaptırıldığı ve ...'e ait olduğunun bildirildiği,

ayrıca davacı tarafından, davacı adına basılmış kartvizitin delil olarak sunulduğu, bordro tanıklarından ...'in dinlenilmediği, komşu işyeri tanıklarının tespiti için zabıta marifeti ile araştırma yapıldığı, ancak; davalı şirketin adresi olarak bildirilen adreste halen bir kuaförün faaliyette bulunduğunun, adreste daha önce davalı şirket bulunmakta ise de 2008-2009 yıllarında davalı şirkette çalışanların ve işyeri sahiplerinin isimlerinin bilinmediğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, her ne kadar mahkemece; bordro tanıklarının, davacının ...'ün arkadaşı olduğu ve davalı işyerinde çalışmadığı yönündeki beyanları esas alınarak sonuca gidilmişse de; ...'ün imzası bulunan belgenin veriliş nedeni ile davacı adına basılan kartvizitin gerçekten şirket tarafından bastırılıp bastırılmadığı yeterince araştırılmadan, ayrıca zabıta tarafından komşu işyeri tanığı tespit edilemediğinin bildirilmesine rağmen, davacı tanığı olarak dinlenilen ... ifadesinde, davalı işyerine komşu markette çalıştığını beyan ettiği halde, gerçekten böyle bir komşu işyeri bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise komşu işyeri tanıkları tespit edilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; ...'ü yeniden dinleyerek, davacının aylık 1.500,00 TL ile çalıştığına dair imzası bulunan belgenin veriliş nedenini ve davacı adına bastırıldığı iddia edilen kartviziti sormak, tanığın beyanına göre gerekli araştırmaları yapmak, davacı adına basılan kartvizitin basıldığı matbaa belli ise buradan da kartvizitin davacı tarafından mı yoksa şirket tarafından mı bastırıldığını araştırmak, bordrolarda ismi bulunan ...'i dinlemek, davacı tanığı ...'ın beyan ettiği gibi davalı işyerine komşu market bulunup bulunmadığını zabıta marifeti ile ve davalı Kurum'dan sorarak araştırmak,

market bulunduğu tespit edilir ise bu işyerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişilerin tespitini isteyerek komşu işyeri tanığı olarak dinlemek, davacıya davalı işyerinde yaptığı işin kapsam ve mahiyetini sormak ve toplanan deliller değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.