Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/4213 K.2015/2073

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının müteveffa eşinin davalı işyerinde 01.05.2007 – 03.12.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının müteveffa eşi adına davalı işyerince düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, ... plakalı kamyonun davacının eşine ait olduğu, bordro tanıklarından ...; davacının eşinin kendi aracı olduğunu, aracın benzin parasının şirket tarafından karşılandığını ve davacının eşinin aracıyla birlikte şirkete çalışan bir işçi olduğunu beyan ederken, ...'in; davalı şirketin davacının eşini araca ihtiyaç olduğunda çağırdıklarını, başka araçları da çağırdıklarını, davacının eşinin bildiği kadarı ile yevmiyeli olarak çalıştığını beyan ettiği, komşu işyeri tanıklarının dinlenilmedikleri anlaşılmıştır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; dinlenilen bordro tanıklarının beyanları arasında çelişki bulunmakla, davacının müteveffa eşi ile davalı şirket arasında hizmet akti bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacının müteveffa eşinin vergi kaydı bulunup bulunmadığını araştırmak, davalı Kurum'dan sorarak ve zabıta marifeti ile talep edilen dönemde davalı işyerine komşu işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek komşu işyeri tanığı olarak dinlemek, bordro tanıkları arasından re'sen seçilecek kişileri dinleyerek davacının müteveffa eşinin tam olarak yaptığı işi ve bu şekilde çalışan başka araç sahipleri bulunup bulunmadığını tespit etmek, davacının eşi gibi çalışan diğer kişiler tespit edilir ise bu kişileri de dinleyerek yapılan işin kapsam ve mahiyeti,

ücretin ne şekilde ödendiği, çalışma saatleri ve koşulları hakkında detaylı beyanlarını almak, davalı şirketten de davacının müteveffa eşine yakıt ve ücret ile ilgili yapılan ödemelere ilişkin belgeleri isteyerek toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.