Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/7997 K.2014/10128

Davacı, Kurum işleminin iptaline, Temmuz 2011 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 22.1.2001 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile 1.7.2011 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 22.1.2001-4.1.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile, 1.7.2011 tarihi itibari ile kısmi yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının ziraat odası kaydına istinaden 4.4.2011 tarihinde res'en 2926 sayılı Yasa uyarınca Kuruma sigorta tescilinin yapıldığı, daha sonra davacıdan 1995 yılında yapılan prim kesintisi uyarınca sigorta başlangıç tarihinin 1.5.1995 tarihi olarak güncellendiği ve prim ödemesi bulunmadığından 31.5.1995 tarihi itibari ile sigortalılığının durdurulduğu, ziraat odası kaydına istinaden 4.4.2011 tarihi itibari ile yeniden tescilinin yapıldığı ve sigortalılığının halen devam ettiği, davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanmak sureti ile prim borcunu ödediği,

Dairemizin 23.1.2014 gün 2013/615 Esas, 2014/1070 Karar sayılı ilamı ile, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılan sigortalılık süresinin Kurumdan sorulmak üzere mahkemesine gönderilmiş, Kurumun 1.4.2014 tarihli cevabında; davacının 31.5.1995-22.1.2001(kooperatif kaydının sona erdiği tarih) tarihleri arasına ilişkin sürelerin primini 6111 sayılı Yasa hükümlerinden yararlanmak sureti ile ihya ettiğinin bildirildiği, davacının 21.6.2011 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu ancak talebinin 15 yıllık hizmet süresi dolmadığı gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının Kurumca sigortalı kabul edilmeyen 22.1.2001-4.1.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılıp sayılmayacağı ve yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacının prim kesintisine dayalı olarak Kurumca 1.5.1995 tarihinde Kuruma Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin düzenli olması gerekir. Düzenli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da düzenli olduğu dolayısıyla tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

O halde, kurumca kabul edilen süreler dışında davacıdan prim kesintisi yapılmadığından, 6111 sayılı Yasa uyarınca primleri ödenen süreler dışında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan davacının Kurumca kabul edilen süreler yönünden 15 yıllık hizmet süresini doldurmadığından yaşlılık aylığına hak kazanmadığı yönündeki Kurum işlemi yerinde olup, yaşlılık aylığı bağlanması yönündeki tespit kararı da hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.