Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/11219 K.2016/4300

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde .../01/1996-.../.../2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının ....01.1996 - ........2011 tarihleri arasında en son ...300,00 TL ücret ile davalı işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının ....01.1996 – ........2011 tarihleri arasında davalı şirkette kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverene ait .... sicil numaralı işyerinin 01.09.1993, ... sicil numaralı işyerinin ise ....09.2005 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, ihtilaflı dönemde davacı adına ....01.1996 – ....05.2006 tarihleri arasında davalı işverene ait .... sicil numaralı işyerinden bazı yıllar tam, bazı yıllarda ise kısmi olacak şekilde, 07.05.1996 – ....02.1997 ve ........1997 – ........1997 tarihleri arasında ... Ltd.

Şti.ye ait .... sicil numaralı işyerinden kısmi şekilde, ........1997 – ........1997 tarihleri arasında ...Ltd.

Şti.’ye ait ... sicil numaralı işyerinden ...gün, ....07.2006 – 06.....2006 tarihleri arasında davalı işverene ait ... sicil numaralı işyerinden, 07.....2006 – ....06.2007 tarihleri arasında davalı işverene ait ... sicil numaralı işyerinden, ....06.2007 – ........2011 tarihleri arasında davalı işverene ait 1037057sicil numaralı işyerinden çalışmalarının bildirildiği, işveren tarafından ...klasör içerisinde Ocak 1996 – Ekim 2011 dönemleri arasındaki döneme ait büyük çoğunluğu imzalı olan ücret bordroları ve hesap pusulalarının ibraz edildiği,

işyerlerinde çok sayıda çalışan olduğundan ihtilaflı dönemin bordrolarının tamamının kağıt ortamında gönderilmesinin mümkün olmadığına dair Kurum yazısının olduğu görülmüştür.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın .../.... ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, davalı olarak gösterilen ... ile ihtilaflı dönemde davacının bir kısım çalışmalarının bildirildiği .... Ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ilişki ile beyanı hükme esas alınan tanıkların yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtilen şekilde ihtilaflı dönemin tamamında bordrolu olup olmadığının araştırılmadığı, ihtilaflı döneme ilişkin imzalı ücret bordroları ve hesap pusulaları olmasına rağmen imza incelemesi yaptırılmaksızın eksik bildirilen sürelerin tamamlandığı, davalı işverene ait birden fazla işyeri olmasına rağmen davacının çalışmalarının hangi işyerinde geçtiğinin açıkça belirtilmediği anlaşılmıştır.

İmzalı bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Davalı işveren tarafından ibraz edilen ücret bordrolarına göre, davacının çalışmaları eksik bildirildiği halde Mahkemece bu bordrolardaki imzaların davacının eli ürünü olup olmadığı sorulmadan ve gerekirse imza incelemesi yaptırılmadan bu dönemler yönünden ... güne tamamlayacak şekilde çalışmaya hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, ihtilaflı dönemde davacı adına bir kısım çalışmaların bildirildiği ... Ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasındaki ilişki araştırılmadan; bu şirketten bildirim yapılan dönemler yönünden de eksik bildirilen sürelerin tamamlanması, beyanı hükme esas alınan tanıkların hizmet cetvelleri getirtilerek dava konusu dönemin tamamında bordrolu olup olmadığı, buna göre beyanlarının hükme esas alınıp alınmayacağı denetlenmeden beyanlarının hükme esas alınması, davalı işverene ait birden fazla işyeri olmasına rağmen hüküm altına alınan çalışmaların işverene ait hangi işyerinde geçtiğinin açıkça belirtilmemesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; ihtilaflı dönemde davacının bir kısım çalışmalarının bildirildiği .... Ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasındaki ilişkiyi araştırmak, buna göre gerekirse bu şirketi de davaya dahil etmek üzere davacıya süre vermek, şirketler arasında organik bağ tespit edilememesi halinde, davacının çalışmalarında kesinti meydana gelip gelmediği buna bağlı olarak hak düşürücü sürenin geçtiği dönemler olup olmadığını araştırmak, Kurumun;

çok sayıda çalışanı olduğundan davalı işyerinin dönem bordrolarını kağıt ortamında göndermenin mümkün olmadığını belirtmesi nedeniyle beyanı hükme esas alınan tanıkların hizmet cetvelleri getirtilerek ihtilaflı dönemin tamamında bordrolu olup olmadıklarını denetlemek, gerekli nitelikleri taşımamaları nedeniyle beyanlarının yetersiz olduğunun anlaşılması halinde Kurumdan, ihtilaflı dönemin tamamında bordrolu olan tanık listesi istemek, ondan sonra bu tanıklar arasında tarafsız tanıklar saptanarak davacının çalışmasının niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,

imzalı ücret bordrosu olan dönemler yönünden imzalı ücret bordrolarındaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığını davacıya sormak, davacının imza inkârı halinde bu bordrodaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak, imzanın davacının eli ürünü olması halinde bordroda yer alan süre kadar aksi halde tespit edilen duruma göre, çalışmanın davalıya ait hangi işyeri yada işyerlerinde geçtiğini de açıkça belirterek karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.