Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/11597 K.2016/4658

Davacı, davalı işverene ait işyerinde .../06/1993-07/01/2001 tarihleri arsında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyerinde ....06.1993-07.01.2001 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinin lokanta olup, davacının davalı işyerinde kapı görevlisi olarak çalıştığının iddia edildiği, davacı adına davalı işyeri tarafından yapılan hizmet bildiriminin bulunmadığı, nizalı dönem içerisinde 01.09.1997-........1997 tarihleri arasında 1035022 sicil nolu, .......2000-.......2009 tarihleri arasında ... sicil nolu,........2000-........2000 tarihleri arasında ise ... sicil nolu dava dışı işyerleri tarafından hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı işyerinin ....05.2009 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, bu nedenle nizalı döneme ilişkin dönem bordrolarının olmadığı, davacı ve davalı tanık beyanlarının alınmış olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın .../....maddesine göre Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

Yasa'da yer alan 5 yıllık süre hak düşürücü olup mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınması gerektiği gibi davacının aynı işyerinde çalışmasını sürdürmesinin veya 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının, hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmayacağı ve hak düşürücü sürenin, kesilmesi ve durmasının mümkün bulunmadığı hukuksal gerçeği de ortadadır.

Davacının sigortalı çalışmalarının Kuruma kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü süre işlemeyecektir. (Hukuk Genel Kurulunun ....06.2004 gün ve 2004/...-369 E, 2004/371 K. sayılı kararı )

Çalışmanın blok çalışma niteliğinde olması yani kesintisiz devam etmesi halinde hak düşürücü süreden bahsedilemez.

Somut olayda, davalının kayınpederi tarafından hizmet bildiriminde bulunulan işyerinin adının ve adresinin davalı işyeri ile aynı olması, davalı tanıklarının davalı işverenin işyerini kayınpederinden devraldığı yönünde beyanda bulunmaları, buna göre davalı işyerinin davalının kayınpederi arasında işyeri devri olabileceği, devir olgusunun gerçek olması durumunda davacının hem davalı hem davalının kayınpederi yanındaki çalışmalarının bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı adına davalının kayınpederine ait işyeri tarafından hizmet bildiriminde bulunulduğundan da davacının hizmet tespiti talebinin hak düşürücü süreye uğramayacağı gözönünde tutulmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, öncelikle davalı işyeri ile 1035022 sicil nolu işyerinin ruhsat ve vergi kayıtlarını getirterek ve bu konuda zabıta araştırması yaptırararak, bu işyerleri arasında devir olgusunun olup olmadığı tespit etmek, devir olgusunun olması durumunda çalışmalar bir bütün kabul edilip hak düşürücü sürenin gerçekleşmeyeceği kabul ederek 1035022 sicil nolu işyerinin işverenini(mirasçılarını) davaya dahil etmek, bu işyerine ait dönem bordrolarını getirtmek, her iki işyerinin bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, davacının çalışmasının kesintisiz devam edip etmediği hususunda beyanlarını almak,

beyanı alınan tanıkların hizmet cetvellerini getirtmek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..