Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/123 K.2015/2909

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle malul olduğunun tespitine, malullük aylığı almaya hak kazandığı tarihten itibaren malullük aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının malul olduğunun tespiti ile Kurumun 14 Haziran 2006 tarih ve 24745 sayılı işleminin iptali ve davacının malullük aylığı almaya hak kazandığı tarihten itibaren malullük aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne, davalı kurumun 14/06/2006 tarih 24745 Sayılı işleminin iptaline, davacıya 01/08/2005 tarihinden itibaren 1479 Sayılı Yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, bağlanacak maluliyet aylıklarının 05/11/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 11/07/2005 ve 21/03/2006 tarihlerinde maluliyet aylığı talebinde bulunduğu, Kurum tarafından her iki talebinin de sigortalı oluş tarihinden önce de maluliyetini gerektirecek düzeyde hasta olduğu belirtilerek talebinin reddedildiği, Yüksek Sağlık Kurulunun 21/11/2008 tarihli raporunda davacının sigortalı oluş tarihinden önce de maluliyetini gerektirecek düzeyde hasta olduğu belirtilerek maluliyet sigortası yardımlarından yararlanmayacağının bildirildiği,

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 15/09/2010 tarihli raporunda davacının 13/08/1998 tarihinde ...nde psikotik depresyon ve psikiatrik bozukluk tanısı ile tedavi gördüğünün, ancak beden çalışma gücünün 2/3'ünü geçecek düzeyde olduğuna dair izlenim edinilmediğinin, ...nin 08/07/2004 tarihli raporunda kronik nitelik kazandığı bildirildiğinden maluliyetin bu tarihten itibaren başladığının bildirildiği, mahkemenin ilk kararında davacıya talebine istinaden 01.07.2006 tarihinden itibaren 1479 sayılı yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verildiği, kararın davalı Kurum

tarafından temyiz edildiği, Dairemiz tarafından Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurulu 3. İhtisas dairesinin Raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi ve davacının maluliyetinin başlangıç tarihinin tespiti için Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra bunun sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulduğu,

bozma kararına uyan mahkeme tarafından Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alındığı ve 17/07/2014 tarihli raporda davacının çalışma gücünün en az 2/3 ünü kaybetmiş olduğunun, davacının 13/08/1998 tarihinde Cumhuriyet Üniversitesinde psikotik depresyon ve psikiatrik bozukluk tanısı ile tedavi gördüğünün, ancak beden çalışma gücünün 2/3'ünü geçecek düzeyde olduğuna dair izlenim edinilmediğinin, ...nin 08/07/2004 tarihli raporunda kronik nitelik kazandığı bildirildiğinden maluliyetin bu tarihten itibaren başladığının bildirildiği,

bu sefer davacıya 01/08/2005 tarihinden itibaren 1479 Sayılı Yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Karar süresi içinde davalı Kurum tarafından temyiz edilmiştir.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.)

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde Yargıtay'ın temyiz eden tarafın yararına olarak verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme artık, temyiz eden tarafın önceki bozulan karara oranla daha aleyhine bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir.

Aksi halde usul hükümleri ile hedef tutulan istikrar zedelenir ve mahkeme kararlarına karşı güven sarsılır.

Somut olayda, davacıya talebine istinaden 01.07.2006 tarihinden itibaren 1479 sayılı yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verildiği, kararın davalı Kurum tarafından temyiz edildiği, Dairemiz tarafından Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurulu 3. İhtisas dairesinin Raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi ve davacının maluliyetinin başlangıç tarihinin tespiti için Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra bunun sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildiği,

Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alındığı, davacıya 01/08/2005 tarihinden itibaren 1479 Sayılı Yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verildiği, davacının maluliyet aylığının başlangıcı tespit edilirken, yeniden tespit edilen tarihin ilk kararı temyiz etmeyen davacı lehine, temyiz eden davalı aleyhine olamayacağı göz önünde bulundurulmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin ilk kararında davacıya talebine istinaden 01.07.2006 tarihinden itibaren 1479 sayılı yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesine rağmen bozmadan sonra ilk kararı temyiz etmeyen davacı lehine 01/08/2005 tarihinden itibaren 1479 Sayılı Yasanın 28 ve devamı maddeleri uyarınca maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş olması usul ve Yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.