Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/14295 K.2015/19258

Davacı, kurum işleminin iptaliyle 15/02/2013 tarihinden itibaren emekliliğine ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava ,davacının 15.02.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile kurum işleminin iptaline, davacının 15.02.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine,fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 23.08.1989 tarihinde kurum kayıtlarına intikal eden bağ kur giriş bildirgesi uyarınca 15.08.1989 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 15.08.1989-29.04.1991 ve 20.03.1998 den devam eden vergi kaydının, 07.06.1983-10.04.1984 ve 20.03.1998 den devam eden esnaf oda kaydının bulunduğu, 18.02.2013 tarihinde Kuruma intikal eden tahsis talebinin kurumca 25 yılı ve 9000 iş gününü tamamlamadığı gerekçesiyle reddedildiği, Kurumun davacıyı vergide kayıtlı olduğu sürelere göre sigortalı kabul ettiği anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

14.04.1982 tarihli 2654 sayılı Yasanın 13. maddesiyle 1479 sayılı Yasaya eklenen Ek Geçici 13. maddesinde; sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetlerinin bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlayacağı belirtilmiş, aynı maddede, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde kuruma yazılı olarak başvurma şartıyla, 01.10.1972 tarihinde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların belgeledikleri süreyi borçlanma imkanı getirilmiştir.

Somut olayda ,davacı 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile tescil imkanına kavuştuğu için esnaf odası kaydına göre 07.06.1983 tarihinden itibaren sigortalı sayılması mümkün değildir. Yaşlılık aylığı koşulları da buna göre değerlendirilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.