Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/14311 K.2016/6907

Davacının, davalılara bağlı olarak 25/05/2001-07/05/2016 ve 31/01/2007-05/08/2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının ve son nef ücretinin 1450 TL baz alınarak prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 25.05.2001 – 07.09.2006 ve 31.01.2007 – 05.08.2008 tarihleri arasında en son 1.450,00 TL ücretle davalı işverenlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalılardan H.. Ç..'e ait 1041635 sicil numaralı .....559 plakalı otobüs işyerinin 12.10.2000 tarihinde, davalılardan Y.. Ç..’e ait ............ sicil numaralı ............ plakalı otobüs işyerinin 06.09.2002 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, ihtilaflı dönemde davacı adına 25.05.2001 – 14.08.2002 ve 06.09.2002 – 06.09.2006 tarihleri arasında H.. Ç.. adına tescilli sicil numaralı işyerinden, 31.01.2007 - 02.08.2008 tarihleri arasında da Y.. Ç.. adına tescilli sicil numaralı işyerinden çalışmaların Kuruma bildirildiği, davacı hakkında çalışma bildirilmeyen 05.09.2002 tarihinde, davacının davalı işverenlere ait ............... plakalı aracı kullanırken trafik ceza tutanağı düzenlendiği görülmüştür.

Somut olayda; davacının tüm çalışmalarının asgari ücret üzerinden bildirildiği, buna rağmen 2007 yılı Kasım ayındaki ücretinin brüt 1.800,00 TL olduğuna dair imzalı ücret bordrosunun davacı tarafından sunulduğu, ancak bu bordronun davalı Kurum kayıtlarına girmediği, ücret araştırması yapılmadığı, davacı tanıkları ile davalı tanıklarının beyanları çelişkili olmasına rağmen, resen tanık seçilerek ve ifadeleri alınarak çelişkinin giderilmediği, davacı adına çalışma bildirilmeyen ve hüküm altına da alınmayan 05.09.2002 tarihinde, davalı işverenlere ait 4.............plakalı aracı kullanırken davacı adına trafik ceza tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, ihtilaflı dönemde davacıdan başka bordrolu çalışan olmaması karşısında, zabıta ve ilgili meslek odası marifetiyle aynı durakta çalışan ve çalışma ilişkisini bilebilecek durumda olan şoför, ticari araç sahipleri ve diğer çalışanlar arasından resen tanık tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacı ile ilgili düzenlenen trafik ceza tutanaklarını da göz önünde bulundurarak davacının çalıştığı süreyi netleştirmek,

ondan sonra davacı tarafından ibraz edilen ancak Kurum kayıtlarına girmeyen ücret bordrosunun davalı işveren tarafından düzenlenip düzenlenmediğini araştırmak, eğer davalı tarafından düzenlendiği anlaşılırsa yazılı belge niteliğinde olan bu belgeye göre hüküm kurmak, aksi halde ilgili meslek odasından ve benzer işi yapan işyerlerinden sormak suretiyle emsal ücreti tespit etmek ve gerçek çalışma olgusunu ve ücreti somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.