Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/14442 K.2015/20096

Davacı, davalılardan Belediye başkanlığında 1989/7.ay ile 20.10.2006 tarihleri arasında kesintisiz olarak gerçek ücret ile çalıştığının tespitine, eksik ödenen tazminat bedelinin ödenmesine, gerçek ücret üzerinden emekli işlemlerin yapılmasına ve eksik ödenen aylığının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1989/7.ay-20.10.2006 tarihleri arası sigorta primine esas ücretin belirlenmesi, emekli aylığının yeniden belirlenecek SPEK kazanca göre,asgari ücretin 1.81 katı oranında tekrar hesaplanması ve eksik yatırılan emekli maaş farklarının olarak yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili; davacının

a) davalı ... de 1989/7 ay 20.10.2006 arasında kesintisiz çalışması nedeniyle bu sürede sigortalı gösterilmeyen dönemlerde çalıştığının tespitine,

b) asgari ücretin 2-3 katı maaş almasına , asgari ücret üzerinden gösterildiğinden 32.400 TL eksik ödenen tazminat bedelinin(emekli ikramiyesi) fazla haklarımız saklı kalarak davalı belediyeden alınmasına,

c) Kurumca asgari ücretli gibi emekli edilmekle sigortalı gösterilemeyen dönemlerin de sigortalı sayılarak aldığı son 1555,93 TL brüt maaş üzerinden emekli işlemlerinin yapılması, emekli maaşının buna göre hesaplanması,sair taleplerin saklı tutulmasına,

d) Eksik ödenen emekli maaş farklarının 20.10.2006 tarihi itibariyle fazla haklar saklı kalarak 5600 TL olarak her ay ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizi ile davalı Belediyeden alınarak, davacıya ödenmesine(emekli olmadan aldığı 1555,93 TL brüt maaşı üzerinden),

e) Fazla mesai ücreti olarak da fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla 2000 TL nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizi ile birlikte belediyeden alınarak davacıya ödenmesini talep etmiş, 01.03.2012 tarihli dilekçe ile (a) bendindeki hizmet tespitine ilişkin talep tefrik edilen dosyada kesinleştiği, (b) ve (e) bentlerindeki talepleri atiye bıraktığı (c) bendindeki talebin bilirkişi raporuna göre prime esas kazancın asgari ücretin 1,81 katı oranında hesaplanarak yaşlılık aylığının yeniden hesaplanması olarak devam ettiği, (d) bendindeki talebin devam ettiği davanın bu talepler yönünden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 1-Davacı vekilinin 05.03.2012 havale tarihli dilekçesiyle dava dilekçesinin (b) ve (e) bentlerinde talep ettiği kıdem tazminatı ve fazla mesai ücreti taleplerini atiye bıraktığı anlaşılmakla, bu taleplerle ilgili olarak 05.03.2012 tarihinden geçerli olmak üzere dosyanın işlemden kaldırılmasına, bu taleplerle ilgili 3 aylık süre dolmuş olduğundan davanın açılmamış sayılmasına,

2-Davacının dilekçesinin (c) bendinde öngörülen talebinin kabulüyle; sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden ödenmiş olması nedeniyle yaşlılık aylığında kaybının bulunduğu ve bu kayıpların asgari ücret üzerinden 1,81 ile çarpılarak bu işlemin SGK’ca yapılarak SPEK’nin yeniden belirlenip bağlanacak yaşlılık aylığının da yeniden bu miktar üzerinden tespit edilmesi gerektiğinin tespitine,

3-Davacının dilekçesinin (d) bendinde belirttiği emekli maaş farklarının ödenmesine ilişkin talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına(davacıya Kurum tarafından ödendiği gerekçesiyle), karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı Belediyede 1989-2006 tarihleri arasında çalıştığı, eksik bildirilen günlerin tefrik edilen 2008/412 esasa sayılı dosya ile karar altına alındığı veKurum denetimi sonrasında 2011 tarihli rapor sonucu primlerin eksik bildirildiği ve eksik bildirilen primler için ek bildirge istendiği, eksik bildirilen primlerin ek bildirge ile bildirilip hizmet cetveline yansıdığı, 20.10.2006 tarihinde emekli olduğu, kurumun cevabi yazısında davalı belediyenin düzenlediği ek kazanca istinaden 15.11.2006-19.02.2012 tarihleri arasında 5707,77 TL fark aylık hesaplndığı ve davacya ödendiğinin bildirildiği, olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın 77. maddesinde prime esas gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin işçinin yaşı, kıdemi, meslek durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yaşlılık aylığı bağlanmasında 506 sayılı Yasa'ya 3395 sayılı Yasa ile eklenen ve 3869 sayılı Yasa ile değiştirilen Ek-34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca yaşlılık aylığı için 1998 ve daha sonraki yıllarıda başvuranlara işten ayrıldığı tarihten geriye doğru son 10 yıllık ortalama kazanç miktarına göre gösterge ve katsayı saptama yöntemi uygulanarak yaşlılık aylığının 61. maddeye göre hesaplanması gerekir.

HMK’nun 297/son maddesi gereğince, hüküm kısmında gerekçeye ait bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir.Diğer bir söyleşiyle,yasanın amacı hükmün açıklığı ve anlaşılırlığı kadar infaz kabiliyetinide sağlamaktır.Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki, dava içinden davalar doğar,hükmün hedefine ulaşmasını engeller. Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz. (HGK, 3.10.2007 tarih, Esas No:2007/l 8-809, Karar No: 2007/703)

Somut olayda; tarafların anlaştığı ve anlaşmadığı noktalar tam olarak belirlenmeden, Kurum tarafından davacının hangi taleplerinin karşılandığı hangilerinin karşılanmadığı açıklığa kavuşturulmadan, davacının taleplerinin konusuz kalıp kalmadığı belirlenmeden sonuca gidildiği görülmektedir.

Öte yandan kabul edilen kısım yönünden ise asgari ücretin 1.81 ile çarpılarak bu işlemin...tarafından yapılarak ...in yeniden belirlenip yaşlılık aylığının da bu miktar üzerinden yeniden tespit edilmesine ilişkin hükmün hükmün infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenlerle hüküm HMK ’nun 297. maddesine aykırıdır.

Mahkemece bu durumda yapılacak iş; öncelikle tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı konular belirlenip, davacıya yaşlılık aylığının yeniden düzenlenmesine ilişkin tüm Kurum evraklarının celbi ile, Kurum tarafından...ve fark yaşlılık aylıkları yeniden belirlenerek ödendiğinden taleplrin konusuz kalıp kalmadığını değerlendirmek, oluşacak sonuca göre gerekirse uzman bilirkişi vasıtasıyla saptanarak aylık bağlama oranı tesbit edilerek karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.