Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/1563 K.2015/11278

Davacı, 01/03/1998-19/02/2013 tarihleri arasındaki çakışan ....'lı hizmetleri haricindeki dönemde .... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı temyizine gelince; Davacı, 01.03.1998 ile dava tarihi olan 19.02.2013 tarihleri arasında çakışan zorunlu ...'lı çalışmaları haricindeki sürelerde .... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.07.2011 – 19.02.2013 tarihleri arasındaki dönemde çakışan ...'lı hizmetleri haricindeki dönemde zorunlu .... sigortalısı olduğunun tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında 23.02.1998 varide tarihli bildirge ile 01.03.1998 tarihinden itibaren tescil edildiği, davalı Kurum tarafından. 01.03.1998 tarihinde başlatılan sigortalılığının aynı tarih itibari ile 19 kodu ile durdurulduğu, daha sonra 5510 sayılı Yasa'nın 53. maddesi gereğince 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamındaki çalışmaları nedeni ile.

26.06.2008 – 04.05.2011, 10.05.2011 – 14.07.2011, 19.07.2011 – 11.10.2011, 21.12.2011 – 04.06.2012, 24.07.2012 – 02.08.2012, 01.10.2012 – 20.11.2012 ve 19.05.2013 – 21.05.2013 tarihleri arasında sigortalı olarak kabul edildiği, davacının 01.09.1982 – 2013/1. ay arası kısa süreli ...'lı çalışmaları bulunduğu, 25.01.1991 tarihinden beri devam eden kooperatif kaydı ile 30.09.1986 tarihinden beri devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu, Dairemizin 02.12.2014 Tarih ve 2014/19333 E, 2014/25958 K sayılı geri çevirme kararında;

davacının 5510 sayılı Yasa'nın Geçici 17. maddesi dikkate alınmazsa hangi tarihlerde .... sigortalısı olduğunun, geçici 17. maddeye göre hangi döneme ilişkin prim borçları nedeniyle sigortalılığının durdurulduğunun davalı Kurum'dan sorulmasının istenildiği, davalı Kurum tarafından geri çevirme sonrasında;

davacının, 01.03.1998 – 29.12.1998, 16.12.1999 – 05.04.2000, 02.05.2000 – 11.12.2000, 01.06.2001 – 08.10.2001, 11.09.2002 – 15.01.2007, 09.09.2007 – 23.01.2008, 31.01.2008 – 31.01.2008 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinin Ek 17 kapsamında olduğunun, yukarıda anılan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sürelerin ise normal sigortalılık kapsamında olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasa uyarınca; .... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, gerek 506 ve gerekse 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10. maddesindeki şartların da gerçekleşmesi halinde 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından .... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği,

2926 sayılı Yasa'nın 5 ve 6. maddelerine göre .... sigortalılığının 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmaların başlamasından bir gün önce sona ereceğinin ve bu çalışmaların sona ermesinden bir gün sonra başlayacağının gözönünde bulundurulması gerekir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 17.04.2008 tarihli 5754 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile değiştirilen “ Sigortalılık Hallerinin Birleşmesi ” başlıklı 53/1 maddesi; “Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı ” hususunu düzenlemiş olmakla, önce başlayan sigortalılığa üstünlük tanımıştır.

Ancak 5510 sayılı Yasa'nın 53/1. maddesi 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile değiştirilerek (b) bendi -2926 sayılı Yasa- kapsamındaki sigortalılık ile (a) bendi -506 sayılı Yasa- kapsamında sigortalılığın çakışması halinde (a) bendi kapsamındaki sigortalılığa geçerlilik tanınacağı şeklinde bir düzenleme getirilmiş olup Yasa'nın ilk halinde önce başlayan sigortalılığa üstünlük tanıyan 53/1. maddesi, 01.03.2011 tarihinde değiştirilerek, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmalara geçerlilik tanınacağı şeklinde değiştirilmiş ve 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 33. maddesi ile de bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmayacağı ayrıca hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece, davacının hizmet aktine dayanan çalışmalarının uzun süreli olduğu gerekçesi ile sonuca gidilmişse de; bir yıldan daha az süren zorunlu sigortalılık kapsamındaki çalışmaların kısa süreli olduğu, kesintisiz bir şekilde bir yıl veya daha fazla süren çalışmaların ise uzun süreli çalışma olarak kabul edildiği, davacının hizmet cetvelinden ise;

hizmet aktine dayanan çalışmalarının kesintili olup hiçbirinin bir yıl sürmediği ve bu itibarla kısa süreli çalışmalar olduğunun anlaşılması karşısında, anılan gerekçe ile ve yukarıda anılan Yasa maddeleri değerlendirilmeden, ayrıca davalı Kurum tarafından Geçici 17. madde gereğince durdurulan sürelerin askıda olduğu, davacının bu sürelere ilişkin prim borcunu ödeyerek her zaman hizmet kazanabileceği göz ardı edilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.