Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/15690 K.2015/19950

Davacı, 05.09.1986 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine ve davalı Kurumun aksi yöndeki işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.11.1984 tarihinde bir gün çalışması nedeniyle 18 yaşını doldurduğu 05.09.1986 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının doğum tarihinin 05.09.1968 olduğu, 01.11.1984 tarihinde işe başladığını bildiren 28.11.1984 varide tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, davacının ihtilaflı tarihte sigortalı çalışmasının bulunmadığı, işe giriş bildirgesinin verildiği işyerinin 1984/3. dönem bordrosu olmayıp 1985/1. dönem bordrosunda ise davacının adının bulunmadığı, tanıkların davacının çalışmasını doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davalı işyerine ait işyeri dosyasını getirtmek, davalı işyerinin 506 sayılı Yasa kapsamına alınma tarihi ile tespiti istenen dönem içerisinde Kurum müfettişlerince yapılan bir inceleme olup olmadığını sormak, davacının sigorta sicil numarasının hangi yılın serilerinden olduğunu sormak, 1984/3. dönem bordrosu bulunmadığından 1984/3. dönem öncesi ve sonrası bordroların istenerek bu bordrolarda adı geçen bordro tanıklarını dinlemek,

gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların davacının çalışıp çalışmadığı, çalıştı ise çırak olarak mı çalıştığı hususlarında beyanlarına başvurmak suretiyle, gerektiğinde işe giriş bildirgesindeki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.