Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/15896 K.2016/7759

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 04/04/2007-16/08/2011 tarihleri arası eksik sürelerin tespiti ile sigorta primine esas ücretin belirlenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı olduğu şekilde istemin kısmen kabulü ile, davacının 01/01/2009-28/02/2009 tarihleri arası asgari ücret üzerinden 32 gün daha bildirilmeyen hizmeti bulunduğunun tespitine karar verilmiş ise de, varılan bu sonuç eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş ictihadı gereğidir. Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86/8. ve 506 sayılı Kanunun 79/10. maddeleri olan bu tür davalarda çalışma olgusu hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı teknik personel müdürü sıfatıyla çalıştığını ve aylık ücretinin 2.000,00 TL olduğunu iddia ettiği, davacı adına ilki 02/07/2007 tarihi olmak üzere takip eden 2008, 2009 ve 2010 yıllarında imzalı işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği, yine 02/07/2007-16/08/2011 tarihleri arası 2009 yılı Ocak ve Şubat aylarındaki 32 günlük süre hariç diğer çalışmaların bildirildiği, eksik bildirilen 32 günlük süreyle ilgili davacıya ait raporların Kuruma sunulduğu, 2007-2011 arası sunulan ücret bordrolarının imzasız olduğu,

ticaret odası yazısına göre teknik personel müdürü olan bir şahsın eğitim ve tecrübesine göre asgari ücretin % 50 ile % 100 arasında maaş alabileceğinin belirtildiği, davacı tarafından gösterilen tanıklardan biri, davacının teknik personel müdürü olup, maaşının 1250-1500 TL arasında, diğeri ise, maaşının 1600 TL olduğunu ve ayrıca primde aldığını, davalı tarafından gösterilen tanıklar ise, davacının müdür olmadığını, teknik eleman olduğunu ve 850 TL maaşı aldığını belirttikleri anlaşılmaktadır.

Somut olayda, hizmet tespiti yönünden, hüküm altına alınan 32 günlük süreyle ilgili olarak Kuruma sunulan raporlar dikkate alınmadan, ücret tespitine yönelik olarak ise, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeden, dönem bordrolarını getirtip bordro tanıklarını resen tespit edip beyanlarını almadan ve emsal ücret araştırması yapılmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Yapılacak iş, 1-) Hizmet tespiti talebinin reddine;

2-) Davacının ücret tespiti talebine gelince, öncelikle davacının işyerinde ne sıfatla çalıştığını yani pozisyonunu belirlemek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini tespit etmek, dönem bordroları getirtilerek işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak,

işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden,

gerektiğinde ilgili meslek odalarından emsal ücret araştırması yaparak, tüm deliller birlikte değerlendirilip elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.