Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/15960 K.2016/7774

Davacı, Ekim 2002- Ocak 2003 tarihleri arasındaki maaşlarının enflasyon oranında artış yapılarak yeniden hesaplanmasına maaş farklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığının 506 sayılı Yasa'nın geçici 82. maddesine göre hesaplanarak yeniden tespiti ve hak ettiği maaş farkının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile “davacıya davalı Kurum tarafından yapılan eksik ödeme tutarının 30.888,46 TL, yasal faiz alacağının 10.027,14 TL olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 14/04/2000 tarihli tahsis talebine istinaden 01/05/2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 8944 günlük hizmetine karşılık 15175 gösterge üzerinden, %66-%63 aylık bağlama oranı nazara alınarak aylık bağlandığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı yasanın 08/09/1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı yasa ile eklenen geçici 82. maddesinde; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı bulunanlara bağlanacak aylıklar, aşağıdaki (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanacak aylıkların toplamından oluşur.

a)Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar prim ödeme sürelerine ait aylığı aşağıdaki şekilde belirlenir.

Sigortalının aylık talep tarihine kadarki toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki hükümlere göre hesaplanacak aylığının sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadarki prim ödeme gün sayısı ile orantılı bölümü, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren aylık başlangıç tarihine kadar geçen takvim yılları için,

her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar ayrı ayrı artırılarak hesaplanır.Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun yapıldığı yılın Ocak ayı ile aylığın başladığı takvim yılının başlangıç tarihi arasında geçen her ay için Türkiye İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranları kadar artırılır.

b) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki prim ödeme sürelerine ait aylığı ise, sigortalının aylık talep tarihine kadar toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden bu Kanunun 61 inci maddesi hükümlerine göre hesaplanacak aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonraki prim ödeme gün sayısına orantılı bölümü kadardır.

Sigortalıya yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre bağlanacak aylıkların toplamı, sigortalının aylık talep tarihindeki toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle, bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranına ve bu Kanunun 61 inci maddesinin son fıkrasına göre artırılmış değerinin altında olamaz.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yasa'nın 4447 sayılı Yasa ile eklenen ek 38. maddesinde de “Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar ile geçici 76 ncı maddeye göre yapılan telafi edici ödemeler, her ay ödeme tarihlerinde bir önceki aya göre Türkiye İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksi artış oranı kadar artırılarak belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesinin 05/02/2009 tarih 2005/30 Esas ve 2009/18 karar sayılı kararında; “Yasa koyucu, sigortalıların ödeyecekleri primlerin ve bağlanacak aylıklarının hesabında esas alınan kurallar konusunda Anayasa'da belirtilen ilkelere ve sosyal sigorta gereklerine uygun olarak adil ölçüler içerisinde düzenlemeler yapmak yetkisine sahiptir. Öte yandan, farklı tarihlerde emekli olan sigortalıların, emekli aylığı bağlama tarihlerinde yürürlükte bulunan farklı kurallara tabi olmaları nedeniyle, aralarında eşitlik karşılaştırması yapılamaz.” denilmektedir.

Buna göre; 01/01/2000 tarihinden önceki dönemler için tespit edilen prime esas kazançlara TÜİK tarafından her yılın Aralık ayına göre açıklanan gayrisafi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı (GH) ile her yıl bir önceki yılın tüketici fiyat endeksi (TÜFE)'nin uygulanamayacağı açıktır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; davanın reddi gerekirken mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.