Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/16131 K.2015/21428

Davacı, davalı kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin zamanaşımına uğraması nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, zamanaşımı def'inde bulunarak muhtelif takip numaralı ödeme emirlerinin iptalini istemiştir. Mahkemece, davaya konu ödeme emirlerinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve davaya konu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgeler ışığında somut olay incelendiğinde, bir kısım ödeme emirlerinin dosya içerisinde mevcut olmadğı, davacının hangi ödeme emirlerine itiraz ettiğinin anlaşılamadığı, davanın 6183 s. Kanunun 58. maddesi gereğince 7 günlük hakdüşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının belirlenmediği, davacının 7 adet ödeme emrine ilişkin olarak süresi içerisinde mal bildiriminde bulunduğu, davacının 5458, 5510 ve 6111 s. Kanunlar gereğince 2006, 2008 ve 2011 yıllarında yapılandırma taleplerinde bulunduğu, mahkemece yargılamaya dava dilekçesi açıklatılmadan devam olunduğu, bir kısım ödeme emirlerinin getirtilmediği,

ödeme emirlerine ilişkin tebliğ belgeleirinin de araştırılmadığı, 6183 s. Kanunun 103. maddesinde sayılan zamaaşımını kesen sebeplerin kararda tartışılmadığı, 6183 sayılı Kanun gereğince çıkartılan ödeme emirlerinden önce, 5510 sayılı Kanunun 88 ve 102. maddelerine istinaden çıkartılan prim ve idari para cezalarına ilişkin 5510 sayılı Kanun'un 86/7 ve 102. maddeleri gereğince uyulması gereken prosedüre uygun yargılama yapılmadığı, davaya konu ödeme emirlerinin dayanağı olan , 5510 sayılı Kanunun 88. ve 102. maddelerine istinaden çıkartılan prim ve idari para cezası borçlarının davacıya tebliğ edilip edilmediği,

tebliğ edilmiş ise, bu cezaya ilişkin davacının komisyona bir itirazının bulunup bununmadığı, itiraz var ise, komisyon kararının davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise, komisyon kararının reddedilmesi halinde davacının İdari Yargı yolunda dava açıp açmadığının mahkemece araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Yasanın 86. maddenin 7. fıkrasında Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının, fiilen yapılan denetimler sonucunda çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde bu belgelerin Kurumca resen düzenleneceği ve muhteviyatı sigorta primlerinin Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edileceği, işverenin bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebileceği, itirazın takibi durduracağı,

itirazın reddi halinde işverenin kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği, mahkemeye başvurmanın prim borcunun takip ve tahsilini durdurmayacağı, 11. fıkrasında ise bu maddede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 102. maddeye göre işlem yapılacağı, 102. maddesinin 4. fıkrasında idari para cezalarının ilgiliye tebliğ ile tahakkuk edeceği, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kurumca ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılacağı veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebileceği, itirazın takibi durduracağı, Kurumca itirazı reddedilenlerin,

kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idari mahkemesine başvurabilecekleri, bu süre içinde başvurunun yapılmaması halinde idari para cezasının kesinleşeceği bildirilmiştir.

Yapılacak iş; öncelikle davacının dava dilekçesini açıklatmak, hangi ödeme emirlerine itiraz ettiğini takip numaralarıyla belirlemek, sonrasında dava edilen tüm ödeme emirlerini asıl veya aslı gibi suretlerini ön ve arka yüzleri de okunacak şekilde dayanak belgeleriyle birlikte Kurumdan istemek, davaya konu ödeme emirlerinin tebliğ belgelerinin asıl veya aslı gibi suretlerini davalı Kurumdan istemek, davanın 6183 s. Kanunun 58. maddesi gereğince 7 günlük hakdüşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının belirlemek, davaya konu prim borçlarına ilişkin olarak.

5510 sayılı Kanun'un 86/7. maddesi gereğince, davalı Kurum'un re'sen düzenlediği belgelerin davacıya tebliğ edilip edilmediği, buna karşı davacının bir ay içerisinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edip etmediği, itiraz edilmiş ise, bu itiraza ilişkin ilgili Kurum ünitesince herhangi bir karar verilip verilmediği, kararın davacıya usulünce tebliğ edilip edilmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin ilgili Kurum ünitesinden sormak, davaya konu idari para cezasına ilişkin borçlar bakımından ise.

5510 sayılı Kanun'un 102 ve 86. maddelerini dikkate alarak, 5510 sayılı Kanunun 102. maddesine istinaden çıkartılan idari para cezasının davacıya tebliğ edilip edilmediğini araştırmak, tebliğ edilmiş ise, bu cezaya ilişkin davacının komisyona bir itirazının bulunup bununmadığını Kurumdan sormak, davacının komisyon kararına işikin itirazı var ise, komisyon kararının davacıya tebliğ edilip edilmediğini Kurumdan sormak, tebliğ edilmiş ise, komisyon kararının reddedilmesi halinde davacının İdari Yargı yolunda dava açıp açmadığını araştırmak,

İdari Yargı yolunda dava açılmış ise İdari Yargı'daki davayı eldeki dava bakımından bekletici mesele yapmak, zamanaşımı def'i bakımından, davacının birtakım ödeme emirleri bakımından mal bildiriminde bulunduğu ve yapılandırma taleplerinde bulunduğu anlaşıldığından, 6183 s. Kanunun 103. maddesinde sayılan zamanaşımını kesen sebepleri gözönünde bulundurmak, tüm delilleri topladıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, uyuşmazlık sağlıklı bir biçimde belirlenmeden, eksik araştırma ve inceleme sonucunda yerinde olmayan gerekçe ile kabul kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.