Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/16186 K.2015/18710

Davacı, 13/06/1974 tarihinde Türk vatandaşlığından çıkma izni belgesi ile çıkış zamanına kadar yurtdışında 18 yaşını doldurmasından itibaren çalıştığı bütün sigortalılık sürelerini borçlanabileceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 09.04.1979-13.06.1994 tarihleri arasındaki yurt dışı hizmetlerini başvuru tarihinde Türk vatandaşı olma koşulu aranmaksızın borçlanma hakkı bulunduğunun ve borçlanma tutarının başvuru tarihi esas alınarak belirlenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu edilen borçlanma bedelinin kuruma ödendiği ve yargılama sırasında davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla ,dava konusuyla ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ,davacı vekilinin fazladan ödediği borçlanma bedelinin iadesi için kuruma dava açabilmek üzere davaya devam ettiğine ilşkin beyanı ile ilgili olarak istirdat davasına dair usulüne uygun açılmış bir dava olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 02.11.1947 doğumlu ve 13.06.1994 tarihinde izinle Türk vatandaşlığından çıkan davacının yurt dışında 09.04.1979 tarihinden itibaren fiili çalışmasının bulunduğu, 02.07.2013 tarihinde borçlanma talebinde bulunduğu ancak Türk vatandaşı olmadığı gerekçesiyle talebin reddedildiği, yargılama devam ederken 21.11.2014 tarihinde tekrar borçlanma talebinde bulunduğu , kuruma karşı açmış olduğu davadan feragat ettiğine dair beyanına dosyada rastlanmadığı, kurumun davacının 21.11.2014 tarihli borçlanma talebini kabul ederek 09.04.1979-18.10.1984 ve 23.03.1987-22.12.1991 tarihleri arası 3700 gün karşılığı günlük 12,096 TL tutar üzerinden toplam 44.755,20 TL borç tahakkuk ettiği ve davacının borçlanma bedelini 12.02.2015 tarihinde ödediği anlaşılmaktadır.

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un "Borçlanma Tutarı ve Borçlanma Tutarının İadesi" başlıklı 4.maddesine göre borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 82 nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 32'sidir.

Başvurunun hukuka aykırı biçimde reddedilmesi halinde mahkemece davacının borçlanma hakkı bulunduğunun yanısıra talep olması halinde borçlanma bedelinin talep tarihindeki prime esas kazanç üzerinden hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmelidir.

Somut olayda, davacının yurt dışı hizmetini borçlanma talebi yanında borçlanmanın başvuru tarihindeki kur üzerinden yapılması konusunda da talebi olduğu açıktır. Yargılama sırasında 6552 sayılı Yasanın yürülüğe girmesi nedeniyle kurumca davacının 21.11.2014 tarihli başvurusu kabul edilerek davacı tarafından borçlanma bedeli ödenmişse de, başvuru tarihine göre davacının ödemek durumunda kalacağı borçlanma bedeli değişebileceğinden davacının borçlanma tutarının 02.07.2013 başvuru tarihine göre belirlenmesi konusundaki talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi ve zorunludur. İstirdat davası açılıp açılmaması sonuca etkili değildir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.