Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/16875 K.2016/4764

Davacı, 01.01.2008-08.06.2011 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun ve aylık tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının prim tevkifatını takip eden aybaşı olan 01.01.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-(a) kapsamında sigortalı olduğu tarihe kadar ... sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile "davacının 01.01.2008-08.06.2011 tarihleri arasında mülga 2926, 5510 sayılı Kanunun 4/...b maddesi kapsamında zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespitine, şartları oluştuğu anlaşıldığından davacıya aylık tahsis talep tarihini (03.09.2012) takip eden aybaşı olan 01.....2012 tarihinden itibaren mülga 506, 5510 sayılı Kanunun 4/...a maddesi kapsamında aylık bağlanması gerektiğinin tespitine", karar verilmiştir.

2926 sayılı Yasanın .../02/2006 tarih 5458 sayılı Yasanın .... maddesi ile değişik 4/c maddesinde; “Yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, ... yaşından büyükler için tespit edilen asgari ücret tutarından az olduğunu beyan eden veya belgeleyenler sigortalı sayılmazlar.” hükmü yer almaktadır.

Bunun yanı sıra, 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği" bildirilmiş, 5510 sayılı Yasa'nın 6/...ı maddesinde.

"Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere; tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının,

bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler ile 65 yaşını dolduranlardan talepte bulunanların sigortalı sayılmayacağı ve aynı yasanın 6/...maddesinde ise birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında Türkiye Ziraat Odalar Birliğinin görüşünün alınacağı bildirilmiş, 5510 sayılı Yasanın Geçici .... maddesinde bu Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrasının (ı)bendinde belirtilen “otuz” ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için “onbeş”olarak uygulanın ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan arttırılacağı bildirilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının ....06.2006 tarihli giriş bildirgesi ile 01.07.2006 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 09.08.2007 tarihinde 5458 sayılı Yasa'nın ....maddesine göre muafiyet belgesi ibraz ettiği, bu muafiyet belgesine göre davacının ... sigortalılığının tescil tarihi itibariyle terkin edildiği, davacının ........2006.

07.....2007; ....01.2009 tarihlerinde prim tevkifatının bulunduğu, davacının ....04.2011 tarihli tescil talebi üzerine tekrar 01.01.2008 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak tescil edilmişken, bu kez ziraat odası tarafından düzenlenmiş ....05.2011 tarihli muafiyet belgesini ibraz ettiği, dosyadaki ekstrelerde davacının ....05.2011 tarihinde terkin edildiği belirtilmiş ise de davalı Kurumun mahkemeye verdiği yanıtta davacının ... sigortalılığının iptal edildiğini bildirdiği,

davacının 04.07.1969-....09.2002 tarihleri arasında ve 08.06.2011-....08.2012 tarihleri arasında kesintisiz olacak şekilde 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-(a) kapsamında sigortalı olduğu, 720 gün askerlik borçlanmasının bulunduğu, 03.09.2012 tarihli tahsis talebinin kabul edilmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının muafiyet kapsamında olduğunun anlaşılması halinde prim tevkifatının bulunmasının davacıya ... sigortalılığı kazandırmayacağı göz önünde bulundurulmadan eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Yapılacak iş, davacının davalı Kurum tarafından hangi tarihler arasında ... sigortalısı kabul edilip edilmediğini davalı Kurumdan sormak uyuşmazlık tarihlerini netleştirmek, davacının tüm tarımsal varlığı tespit edilerek yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, uyuşmazlık konusu 01/.../2008 tarihinden önceki dönem yönünden 2926 sayılı Yasanın .../02/2006 tarih 5458 sayılı Yasanın .... maddesi ile değişik 4/c maddesinde belirtilen ... yaşından büyükler için tespit edilen asgari ücret tutarından az olup olmadığını,

01/.../2008 tarihinden sonraki dönem yönünden ise 5510 sayalı Yasanın 6/ı maddesinde tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olup olmadığını (5510 S.Y. geçici .... maddesinde belirtilen oranlar dikkate alınarak) konusunda uzman ziraatçi bilirkişi marifetiyle tespit ettirip davacının muafiyet kapsamında olup olmadığını saptamak, dolayısıyla davacının ... sigortalısı olduğu süreleri belirledikten sonra yaşlılık aylığı şartlarına haiz olup olmadığını (sigortalı kabul edildiği sürede prim borcunun bulunup bulunmadığının da araştırılması gerektiği göz önünde bulundurularak) sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.