Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/17664 K.2016/3828

Davacı, .../.../1982-01/.../2008 tarihleri arasında ...'lı olduğu süreler haricinde 1479 Sayılı yasa uyarınca Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle prim borçlarının 6111 sayılı yasa kapsamında hesaplanarak ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı .../.../1982-01/.../2008 tarihleri arasında SSK'lı olduğu süreler haricinde 1479 sayılı Yasa uyarınca Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini ve prim borçlarının 6111 S.K. Kapsamında hesaplanarak ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dairemizin 06/.../2012 tarihli 2012/17390 E. 2012/18841 K. sayılı bozma ilamı üzerine Mahkemece davanın kabulü ile davacının .../.../1982-01/.../2008 tarihleri arasındaki dönemde çakışan zorunlu ....'lı hizmetleri haricinde Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve 6111 sayılı Yasadan yararlandırılmasına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Ünye Kaymakamlığı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce davacının .../.../1982 tarihinde vergi kaydı açtırdığı ve aynı tarih itibariyle terk ettiğinin bildirildiği, .../03/1983-.../03/2011 tarihleri arasında Esnaf ve Sanaatkarlar Odası kaydı bulunduğu, davacının dosyaya sunduğu Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar ... ..

Şube Müdürlüğü'nün 09/01/1983 tarihli yazısında davacının .../.../1982 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığının bildirilerek, davacıya sigorta sicil numarasının verildiği, Dairemizin geri çevirme kararında Kurumun 09/01/1983 tarihli yazısı uyarınca Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilip edilmediği ve sicil dosyasının istenildiği ancak geri çevirmede belirtilen husuların tam olarak açıklığa kavuşmadığı,

davacının ......1986-.......1986, ...6.1986-....6.1986, ...4.1987-....4.1987, ....6.1988-....7.1988, .......1991-4.....1991, ......1992-....5.1992, .......1993-....4.1993, .......1994-.......1994, ....6.2000-5.7.2000, ....5.2001-....6.2001, 8....2002-....7.2002, .......2003-.......2003 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu, 01/.../2008 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.

...4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın .... maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken ....4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın .... maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş,

.......1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile .... madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, ...8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile .... madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici .... maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler.

02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, .../04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, .../03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

08.05.2008 tarihli 5754 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değişik 5510 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesinde, “ Bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğünün bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren başlayacağı;

ancak, bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentlerine göre sigortalı sayılanlardan bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren sigortalılıkları başlatılanların, bu Kanun'un yürürlük tarihi ile 04.....2000 tarihi arasında geçen vergi mükellefiyet süreleri bulunmak kaydıyla, sigortalının bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde talepte bulunmak ve kendisine tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içinde ödemesi halinde, bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği ” bildirilmiştir.

Öte yandan; “çakışan sigortalılık sorununu” gerek 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve gerekse 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu birbirlerine paralel düzenlemeler ile bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olmasını yasaklayıp sigortalının önceden başlayıp devam edegelen sigortalılığına geçerlik tanıyarak çözüme ulaştırmaya çalışmışlardır.

Yasal sistemimize göre bir kimsenin ... kapsamına girebilmesi için hizmet akdine tabi bir işte çalışması yanında başka bir ... kapsamında bulunmaması gerekir. 506 sayılı Yasanın 3. Maddesinin I. (F) bendinde "Kanunla kurulu emekli asandıklarına aidat ödemekte olanların" (K) bendinde ise, "Herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanların" sigortalı sayılmayacağı" belirtilmiştir. Aynı şekilde 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'nun ....

Maddesinin I. Ve II. Fıkralarında da bir kimsenin Bağ-Kur kapsamına girebilmesi için kendi adına bağımsız çalışıp kazanç sağlaması yanında, başkaca ... kapsamında bulunmaması koşulu getirilmiştir. Bütün açıklamalardan anlaşılacağı üzere, sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılık mümkün olmayıp, önceden başlayıp devam edegelen sigortalılığa geçerlik tanınmaktadır. (03.....2001 gün ve E: 2001/...-627, K:2001/659 Sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı).

1479 sayılı Yasa'nın .... maddesine 3396 sayılı Yasa ile ....06.1987 tarihinde eklenen (g) bendine göre ise; “ Gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan veya gelir vergisinden muaf olan, ancak, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden Bağ-Kur sigortalısı olanlardan bu sigortalılıklarının devamı sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı tarihte ” Bağ-Kur sigortalılıklarının sona ereceği düzenlenmiştir. Bu durumda.

SSK'ya tabi çalışma sona erdiğinde .... maddenin birinci fıkrası gereğince de “ gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da esnaf ve sanatkar siciline veya yasayla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden bu Yasa'ya göre sigortalı sayılırlar ” hükmü yer aldığından sigortalılıkları kendiliğinden devam edecektir.

Yapılacak iş; öncelikle davacının, dosyaya sunduğu Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar ... Ordu Şube Müdürlüğü'nün 09/01/1983 tarihli yazısı ile .../.../1982 tarihi itibariyle Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilip edilmediği hususunu açıklığa kavuşturmak, davacının Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmediğinin anlaşılması halinde 1479 sayılı Yasa'nın geçici ... ve 5510 sayılı Yasa'nın geçici 8. maddeleri uyarınca davanın reddine karar vermek, tescil edildiğinin anlaşılması halinde ise yukarıda anlatılan Yasa maddeleri de dikkate alınarak davacının sigortalılık sürelerini belirlemekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.