Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/19357 K.2016/13238

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacıların munisi ...'ın 01.12.1992-15.02.2007 tarihleri arasında davalıların murisi ...'a ait portakal bahçesi işyerinde bekçi olarak geçen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de, göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya içeriğinden; davalı işverence davacı adına düzenlenen 01.12.1992 tarihli işe giriş bildirgesi ve 01.12.1992-18.06.1997 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin Kuruma bildirildiği, nizalı dönemde 20.08.2001–30.09.2003 tarihleri arasında dava dışı Lazer Deri işyerinden hizmet bildirimi yapıldığı, işçilik alacaklarının tespiti hususunda davacı tarafından açılan davada verilen kabul kararının temyiz edilmeksizin kesinleştiği ve bu dosyada dinlenen tanıkların beyanlarının mahkemece hükme esas alındığı, tanıkların nizalı dönemin tamamında çalışmasının olup olmadığı hususlarının araştırılmadığı ve buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; mahkemece daha detaylı bir araştırma ile komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler re’sen saptanarak dinlenilmeli ve bununla yetinilmediği takdirde işçilik alacakları dosyasında beyanları alınan tanıklardan nizalı dönemde çalışması olan tanıklar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı ve davacı adına 2001-2003 yılları dava dışı farklı bir işyerinden bildirim yapılmış olması karşısında hak düşürücü sürenin geçip geçmediği hususları da ortaya konulduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.