Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/19416 K.2016/579

Davacı, Türk vatandaşı olarak geçen çalışma süreleri ile ev kadınlığı sürelerini borçlanabileceğinin ve yurtdışında çalışmaya başladığı 18/03/1991 tarihinin sigortalılık başlangıcı olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, davacının Avusturya'da işe girdiği 18.03.1991 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü ile davacının yurt dışında geçen çalışma süresi ve boşta geçen süreyi borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile vatandaşlıktan izinle çıkan davacının yurtdışında Türk vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen yurt dışı çalışma sürelerini ve ev hanımlığı sürelerini 3201 sayılı Yasa'ya göre borçlanabileceğinin ve 28/05/2014 tarihli borçlanma talebi ile mahkememize gönderilen tahakkuk cetveline göre 4175 günlük süreye ilişkin 29/07/2015 tarihli ödemenin geçerli olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 22.01.1965 doğumlu olan davacının 23.12.2002 tarihinde izinle Türk vatandaşlığından çıktığı, 28.05.2014 tarihinde 18.05.1991 tarihinden itibaren çalıştığı ve boşta geçen sürenin tamamını 4/1-(a) bendi kapsamında borçlanmak için Kuruma başvurduğu,

Kurumun borçlanma ve sigortalılık başlangıç tarihinin yurt dışında ilk kez sigortaya tabi olduğu tarih olarak belirlenmesine yönelik istemi davacının Türk vatandaşı olmadığı ve Kanun'un 5.maddesinin buna engel olduğu gerekçesiyle 17.06.2014 tarihinde reddettiği, davacının Avusturya'da 18.03.1991 tarihinde çalışmaya başladığı ve 02.09.2013 tarihli belgeye göre bu çalışmasının devam ettiği, ikamet başlangıcının ise 07.06.1990 olduğu, Türkiye'de 01.01.2014-10.01.2014 tarihleri arasında 10 gün süreyle 4/1-(a) bendi kapsamında çalışmasının bulunduğu,

Kurumun duruşma aşamasında mahkemenin isteği üzerine 18.05.1991-22.12.2002 tarihleri arasındaki dönem için 4175 günlük tahakkuk cetveli hazırlaması üzerine mahkemece 28.05.2015 tarihli duruşmada bir sonraki celseye kadar (15.09.2015) borçlanma bedelini yatırmak üzere davacıya süre verildiği, davacının borçlanma bedelini 29.07.2015 tarihinde ödediği anlaşılmaktadır.

.../...

Somut olayda, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemi hakkında hüküm kurulmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan, davacının borçlanma hakkı bulunduğunun tespitini istemesine karşın "taleple bağlılık" kuralına aykırı biçimde ve üstelik Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelinin mahkemenin tedbir kararı gereğince hazırlandığı da düşünülmeden "Davacının “28/05/2014 tarihli borçlanma talebi ile mahkememize gönderilen tahakkuk cetveline göre 4175 günlük süreye ilişkin 29/07/2015 tarihli ödemenin geçerli olduğunun tespitine” karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre, borçlanma bedelini ödeme süresi 3201 sayılı Kanun ile 3 ay olarak belirlendiği ve davacının 28.05.2015 tarihli duruşmada kendisine bildirilen borçlanma bedelini bu sürenin dolmasından sonra 28.07.2015 tarihinde ödediği dikkate alınmadan "ödemenin geçerli olduğunun tespitine” karar verilmesi de doğru değildir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.