Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/19893 K.2016/1642

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptaliyle 01/12/2010 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 02.11.2010 tarihinden itibaren boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; talebin birlikte yaşamadığının tespiti değil, davacının eşinden muvaazalı boşandığı gerekçesi ile babasından aldığı aylığı kesen Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına ilişkin olduğu kabul edilip, taleple bağlı kalınarak, davacıya 01.12.2010 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ... 4. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi'nin 18.02.1999 tarihli kararı ile anlaşmalı olarak boşandıkları, davacının eski eşinin 2002 yılında başka biri ile evlendiği, 21.10.2010 tarihinde ise boşandığı, eski eşin evlendiği 2. eşten 2001 yılında, davacıdan ise 2003 yılında müşterek çocuklarının dünyaya geldiği, davacının 2002 yılından ölen babasından ötürü ölüm aylığı aldığı ancak eski eşin ihbarı sonucunda düzenlenen 05.11.2010 tarihli ...

Kontrol Memuru Raporunda. Belediye Evleri... ... adresinde yapılan araştırmada komşularının imzalı beyanından davacı, eski eş ve onun ikinci eşinin birlikte yaşadıklarının belirtildiği ve tutanak doğrultusunda davacının babasından aldığı yetim aylığının 01.11.2008 tarihi itibari ile kesildiği ve yapılan ödemelerin borç kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; kurumca davacının aldığı aylık kesildikten sonra davacı 11.03.2014 tarihinde Kuruma başvurarak aylığın yeniden bağlanmasını talep etmiş ancak Kurum cevabi yazısında; eski eş ile birlikte yaşamadığına dair mahkemeden alınacak karar ile talebin değerlendirileceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Öncelikle Kurumun birlikte yaşama olgusunu ispat etme külfetini davacıya yükleyip yükleyemeyeceği hususunun tartışılması gerekir.

Kurumun olumsuz durumun tespitini davacıya yüklemesi hukuken mümkün değildir. Kurum birlikte yaşama olgusunu kendi denetim elemanları ile tespit ettikten sonra, ancak davacıya yapılan yersiz ödemeler hususunda ödeme emri gönderebilir. Ödeme emrine konu borcun hukuki dayanaktan yoksun olduğu ancak Kuruma yapılan itirazın kabul edilmemesi halinde iptali hususunda açılan dava sonucunda elde edilen mahkeme kararı ile tespit edilebilir. Bu nedenle mahkemece; davacının talebinin yetim aylığını iptal eden kurum işleminin iptali istemine ilişkin olarak değerlendirilmesi yerinde olmuştur.

Ne varki; mahkemece eksik inceleme ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. 5510 sayılı .... ve Genel ... Sigortası Kanunun 56.maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, Kuruma eski eş tarafından birlikte yaşadıkları hususunda ihbarda bulunulduğu anlaşıldığından, eski eş ve tutanak tanıkları da dinlenilmek sureti ile boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.