Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/20258 K.2016/893

Davacı, 22/05/1985-30/07/2007 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle, 01/03/2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına, biriken aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 22.05.1985-17.03.1989, 17.03.1989 - 20.06.1990 ve 31.12.1990 - 30.07.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna tabi Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitiyle, 01.03.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 22.03.1985 – 30.07.2007 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespiti ile, davacıya 01.03.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına ve yaşlılık aylıklarının hak edildiği tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

01.01.1947 doğumlu olan davacının, 01.11.1979 – 1980/4 tarihleri arasında 321 gün 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 08.06.1983 – 27.11.1986, 17.03.1989 – 17.03.1989, 20.06.1990 – 31.12.1990 tarihleri arasında vergi kaydı, 15.12.1981-30.7.2007 tarihleri arasında ..Odası Kaydının olduğu, vergi kaydına istinaden 17.03.1989 tarihinden geçerli olmak üzere 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, sigortalılık başlangıç tarihinin 2007 yılında yapılan işlemle oda kaydına istinaden 22.03.1985 olarak değiştirildiği, ilk prim ödemesinin 25.06.1990 tarihinde olduğu,

ondan sonraki prim ödemesinin ise 02.07.2008 tarihinde af kapsamında olduğu, Kurum Kontrol Memuru tarafından tutulan 12.05.2008 tarihli raporda; “davacının şoförler odasına kaydının yapılmasına dair yönetim kurulu kararı olmadığı, esnaf sicil kaydının bulunmadığı, vergi kaydının bilinmediği, prim ödemesinin bulunmadığı belirtilerek oda kaydının 25.12.1981-20.04.1982 tarihleri arasında geçerli olduğunun kabulüne” karar verildiği, davalı Kurumca davacının vergi kaydının bulunduğu dönemler haricindeki sigortalılığının iptal edildiği,

davacının af kapsamında prim borçları yapılandırılırken sigortalılık süresine göre Kurumca 19.799,00 TL borç çıkarıldığı, buna rağmen davacının 02.07.2008 tarihinde 11.800,00 TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.

.../...

Uyuşmazlık; davacının 1479 sayılı Kanun uyarınca sigortalı olduğu süre ve yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir. HMK' nın 26. maddesi gereğince hâkim, kural olarak iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasına veya başka bir şey hüküm veremez.

Somut olayda; davacının 22.05.1985-17.03.1989, 17.03.1989 - 20.06.1990 ve 31.12.1990 - 30.07.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna tabi Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespiti şeklindeki talebine rağmen Mahkemece talep aşılarak kesintisiz şekilde davacının 22.03.1985 – 30.07.2007 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verildiği, ayrıca davacının af kapsamında prim borçları yapılandırılırken sigortalılık süresine göre Kurumca 19.799,00 TL borç çıkarıldığı,

buna rağmen davacının 02.07.2008 tarihinde 11.800,00 TL ödeme yaptığı, Kurumca çıkarılan 19.799,00 TL yerine 11.800,00 TL ödemesinin sebebi sorulmadığı gibi, ödediği meblağın hangi tarih aralığındaki sigortalılık süresine denk geldiğinin sorulmadığı, 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresi ile ödediği primlere göre 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresinin yaşlılık aylığı bağlanması için yeterli olup olmadığının tartışılmadığı, kararın bu yönü ile denetime elverişli olmadığı görülmüştür.

Yapılacak iş,

a) 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren, 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 58. maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen geçici 54. maddesi uyarınca Kurumun “davacının şoförler odasına kaydının yapılmasına dair yönetim kurulu kararı olmadığı, esnaf sicil kaydının bulunmadığı,” gerekçesi ile 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığını iptal etmesi işleminin yerinde olmadığını göz önünde bulundurmak,

b) Davacının 25.06.1990 tarihinde ödediği prim ile 2008 yılında borçlarını yapılandırarak 02.07.2008 tarihinde 11.800,00 TL ödemenin, ödendiği tarih itibari ile hangi tarih aralığında sigortalılığa denk geldiğini Kurumdan sormak,

c) Başka prim ödemesi varsa onlarında dikkate alınmasını istemek,

d) Ondan sonra davacının talebini de göz önünde bulundurarak 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresini belirlemek,

e) Bu şekilde belirlenen 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresi ile 01.11.1979 – 1980 /4 tarihleri arasındaki 321 günlük 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresine göre 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesi uyarınca 05.02.2009 tahsis talep tarihi itibari ile yaşlılık aylığı şartlarının tamam olup olmadığını değerlendirmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece açıklanan doğrultuda araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.