Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/20316 K.2015/21726

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, husumet yönünden reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davalı iş yerinde 1994-2010 yıllarındaki aralıksız çalışmanın tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece, davalı 10 N.. K.. başkanlığı ile davacı arasında işçi işveren ilişkisi olmadığı, hizmet akdi (iş sözleşmesi) ile çalışma yapılmadığı, davalının işveren olarak husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir

Hizmet süresinin tespitine ilişkin bu tip davalar kamu düzenine ilişkin olup, "tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde"; taraf teşkili sağlanması başta olmak üzere mahkemece resen toplanması gereken deliller titizlikle toplanarak dosyada bulunan diğer deliller ile birlikte davanın esası hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekir.

Somut olayda davacının, davalı yolcu taşıma kooperatifinin bilgisi ve onayı dahilinde değnekçi (ayakçı) olarak tarif edilen ve kooperatife kayıtlı minibüslerin hareket saatlerinin ayarlanması ve minibüslerin alabileceği yolcu sayısının belirlenmesi başta olmak üzere kendine özgü bir iş tanımı olan bir mesleği icra ettiği tarafların ve mahkemenin kabulündedir.

Yine davalı başkanlığın, kooperatif teşekkülü ile minibüsleri yönetmek suretiyle söz konusu işletmeyi işlettiği, kooperatif bünyesindeki minibüslerin ve sahiplerinin kayıt sorumluluğunu uhdesine alarak, kooperatifin gerek içe karşı gerekse de dışa (3. kişilere) karşı temsil sorumluluğunu alarak, bünyesinde veya somut olayda olduğu gibi himayesinde verilen hizmetler kapsamında hizmet verenlere karşı işleten yada işveren olarak sorumlu olduğu izahtan varestedir.

Her ne kadar söz konusu değnekçilik (ayakçılık) işi icra edilmekte iken, taraflar arasında yazılı herhangi bir hizmet akdi (iş sözleşmesi) mevcut olmadığı iddia edilmiş ise de, davacının kooperatifin bilgisi ve onayı dahilinde söz konusu işi yıllarca icra ettiği, kooperatiften herhangi bir ücret almasa da, yine kooperatifinin bilgisi dahilinde kooperatife kayıtlı minibüslerin sahiplerinden yada şoförlerinden bahşis adı altında gündelik aldığı dosyadaki tanık beyanları ile sabittir. Davacının verdiği hizmetle ilgili ücretini kooperatiften değil de minibüs sahiplerinden alması, taraflar arasında iş akdi olduğu sonucunu değiştirmez.

Hal böyle olunca mahkemece, yukarıda anlatılan maddi ve hukuki olgular gereğince davalıya husumet yöneltilebileceği gözetilerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.