Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/20765 K.2016/3266

.

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalıların tüm; davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, Dava, davacının 01/04/1994 - /01/2004 tarihleri arası eksik bildirildiğini iddia ettiği sürelerin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulü ile davacının /08/1998 ila /06/2000 tarihleri arası davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri gereği bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalılar, çalışmalarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse bu çalışmaların Kurumca dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de, çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 506 sayılı Yasa kapsamında olan "..." nolu . .. adına tescilli paslanmaz çelik işi yapan iş yerinde /07/1998 ila /08/1998 tarihleri arasında

1998/2. dönem bordrosunda günlük çalışmasının bulunduğu, bu dönem tarihler bakımından davalı işveren tarafından bildirim yapıldığı, davalılara ait işyerinin 09/06/1994 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, /07/2001 tarihinde Yasa kapsamından çıkartıldığı, 1994-2001 arası dönem bordrolarının getirtildiği, bordro tanıklarının dinlenildiği, bordro tanıklarının çalışma olgusunu doğruladıkları, davalı işyerinde 1998/2. döneminde davacı dışında sigortalının kayıtlarda görülmediği, dinlenilen bordro tanıklarından ...'ın 1996 yılından 2000 yılına kadar 1997/3. ve 1998/ve 2. dönemleri dışında sigortalı çalışmalarının bulunduğu,

tanığın, davalı işyerinde 1993-1994 yıllarında kaynakçı, montajcı olarak işe başladığını, daha sonra işten çıktığını, 2. kez işe girdinde davacının davalı işyerinde çalıştığını, daha sonra ayrıldığında da davacının davalı işyerinde çalışmaya devam ettiğini beyan ettiği, bordo tanığının beyanı ve kayıtlara göre 01/09/1996 tarihinde davalı nezdinde ikinci kez işe başladığı ve bu tarihte davacının davalı işyerinde çalıştığını beyan ettiği anlaşıldığından, davacının davalı işyerinde en geç 01/09/1998 tarihinde işe başladığının anlaşıldığı,

yine bordro tanığının hizmet cetvelinden 01/08/1997 ila //1998 tarihinde başka bir işveren nezdinde çalıştığı, //1998 tarihinde yeniden davalı işveren nezdinde çalışmaya başladığı, 2000/1. döneminde de gün sigortalılığının anlaşıldığı, bordro tanığının işten ayrıldığında davacının davalı işveren nezdinde çalışmaya devam ettiğini beyan etmesi ve mahkeme kabulüne göre, davacının davalı işveren nezdinde sigortalılığının göründüğü /08/1998 tarihinden sonra ilk sigortalı hizmet süresinin /06/2000 tarihi olduğuna göre, davacının en geç 01/09/1996 tarihinde davalı işveren nezdinde çalışmaya başladığı,

1997/1. döneminde /03/1997 ila /04/1997 tarihleri arasında davacının başka bir işyerinde sigortalılık kaydı göründüğünden, bu tarihler hariç olmak üzere, /06/2000 tarihine kadar davalı işyerinde çalıştığının kabulü gerekmektedir

Mahkemece verilen karar, /08/1998 ila /06/2000 tarihleri yönünden yerindedir. Ancak mahkemece yapılacak iş, yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacının 1997/1. döneminde /03/1997 ila /04/1997 tarihleri arasında başka bir işyerinde sigortalılık kaydı göründüğünden, bu tarihler hariç olmak üzere, 01/09/1996 ila /07/1998 tarihleri arasında da davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitine karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.