Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/21503 K.2016/4325

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının Müdürlüğü'nde 09.07.1969 tarihinden itibaren 120 gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 09.07.1969 – 09.10.1969 tarihleri arasında çalıştığının tespitine dair verilen ilk karar Dairemizin 1 sayılı kararı ile; ismiyle hizmet veren Kurum'un 10.06.1994 tarihli geçici 1. madde ile T.C. ... ve A.Ş. olarak ikiye ayrıldığı, somut olayda 'nün pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, davanın pasif husumet ehliyetine sahip . ... ( )' ne karşı açılması gerekirken yazılı şekilde Müdürlüğü'ne açılmış olmasının hatalı olduğu,

bu nedenle mahkemece davanın doğru hasıma yöneltilerek bildireceği deliller de birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmuş, davacı vekilinde Müdürlüğü'nün davaya dahil edilmesi talep edilmiş ve dahili dava kararı verilmiş, ayrıca mahkemece 22.04.2014 tarihli celsede dava dilekçesi, Yargıtay kararı ve duruşma gününün AŞ'ye tebliğine ve bu şirketin davalı sıfatı ile dosyaya eklenmesine karar verilmiş ve son olarak; davacının Şubesine bağlı numaralı işyerinde 09.07.1969 – 09.10.1969 tarihleri arasında çalıştığının tespitine hükmedilmiştir.

Somut olayda husumetin kime düştüğünün ve davacının talep ettiği dönemde fiili çalışmalarının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. 1) Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir.Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzelkişi işveren, Sosyal Güvenlik Kurumu ile zorunlu dava arkadaşıdır. Hal böyle olunca, işveren dışındaki gerçek ya da tüzelkişilere bu davada husumet yöneltilemez.

Eski adı Müdürlüğü olan kuruluş 10.06.1994 tarih ve 4000 Sayılı Kanunla ... olarak iki ayrı tüzel kişiliğe ayrılmıştır. Kuruluş adı daha sonra 4502 sayılı Yasa ile Müdürlüğü olarak değiştirilmiştir. 4000 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile 406 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 1.maddeye göre Kuruluşun telekomünikasyonla ilgili hizmetlerini yürüten personeli ile taşınır ve taşınmaz malları, her türlü araç, gereç ve cihazları, hak ve alacakları ile borçları A.Ş'ye devredilmiştir.

4000 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18.06.1994 tarihinten sonra Genel Müdürlüğü'nün telekomünikasyonla ilgili hizmetlerini yürüten personeli (hat inşaatı işçisi davacı) ile taşınır ve taşınmaz malları, her türlü araç, gereç ve cihazları, hak ve alacakları ile borçları Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi'ne devredildiğinden, direk dikim işinde çalışan davacının işvereni AŞ. olup bu kuruluşun usulüne uygun şekilde davaya katılımının sağlanmasından sonra delilleri de toplanmak suretiyle hüküm kurulması gerekir.

2) Öte yandan; davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacı adına 09.07.1969 tarihli işe giriş bildirgesinin düzenlendiği de tartışmasızdır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.

O halde mahkemece yapılacak iş; davacının çalışmalarının, eylemli olup olmadığını davalı kamu kurumu kayıt ve ücret bordrolarından saptamak, bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun nedenini araştırmak, davacının ücretinin kim tarafından ödendiğini tesbit etmek, bu konuda davacının çalıştığı dönemlerde görev yapan yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişileri ile davacının çalışmalarını bilebilecek nitelikte diğer tanıkları re'sen tespit ederek dinlemek,

hat çavuşu olarak çalıştığını beyan eden davacı tanığının sicil dosyasını ve hizmet cetvelini dosya arasına alarak talep edilen dönemde davalı işyerinde çalışmasının bulunup bulunmadığını belirlemek, davacının ücreti aldığına dair makbuz olup olmadığını araştırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.