Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/2204 K.2015/19864

Davacı, 01/01/1986-01/08/1994 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun temyiz itirazlarının reddine, davacının temyizine gelince; 2-Dava, davacının 01/01/1986-01/08/1994 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespit edilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; “davacının 01/01/1986-31/12/1989 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” şeklinde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre; bu Yasa'ya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan Yasa'nın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan....i ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 01/01/1986 tarihinde Tarım Bağ-Kur tescil kaydının yapıldığı, Kurum tarafından davacının 10/04/1995 tarihli kayıt sildirme talebi üzerine Tarım Bağ-kur sigortalılık kaydının silindiğinin belirtilmiş olduğu, davacının 27/06/1986-15/07/1991 tarihleri arasında yapmış olduğu sigortalılık prim borcu ödemelerinin 01/01/1986-31/12/1986 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalılık sürelerini kapsamış olduğunun Kurum tarafından Mahkeme'ye bildirildiği, davacı adına düzenlenmiş prim tevkifatı ve ürün tesliminin olmadığı, 02/05/1983 tarihinden itibaren ziraat odası üyelik kaydının bulunduğu,

yapılan zabıta araştırması neticesi davacının geçimini çiftçilik yaparak sağladığı hususunun 01/07/2014 tarihinde tutanağa bağlanmış olduğu, davacı adına 29.250 metrekare tarla vasfında taşınmaz kaydının bulunduğu, duruşmalarda dinlenen davacının tanıklarının davacının Tarım Bağ-Kur tescil kaydından sonra ara vermeden tarımsal faaliyete devam ettiğini beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı eski tescil olup prim kesintilerine dayanmamaktadır. Bu itibarla davacının tarım faaliyetleri ile uğraştığı tanık beyanları ile de sabit olduğundan davanın kabulü gerekir iken davacının yapmış olduğu sigorta prim borcu ödemelerinin göz önünde bulundurularak sadece tarım bağ-kur sigortalılık prim borcunun karşıladığı süreler yönünden tespit hükmünün kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 01/01/1986-01/08/1994 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine dair karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.