Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/22342 K.2016/15043

Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01/09/1997-23/12/2005 tarihleri arasında davalı şirkete ait 11008343, 11034596 ve 11026794 nolu işyerlerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/09/1997-31/08/1998 tarihleri arasında bir kısım çalışmasının bildirildiği ... sicil sayılı işyerinin dava dışı ... Yapı Koop.'ne, 01/09/1998-31/01/2000 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının bildirildiği ... sicil sayılı işyerinin dava dışı ...'ye ait olduğu, davacının 18/09/2000-01/05/2003 arasındaki bir kısım çalışmalarının davalı ... Ltd. Şti.'ne ait ... sicil sayılı işyerinden bildirildiği, davalı şirket antetli 2004 yılı çeşitli aylarına ait avans makbuzlarıyla davacıya ödeme yapıldığı, dinlenen tanıklardan bir kısmının davacının ...'nin yanında bekçilik yaptığını bir kısmının ise davalı şirkete ait maden ocağında çalıştığını, ... ve ... sicil sayılı işyerlerinin inşaat işi mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Yapılacak iş, davacıya çalışmalarının işverene ait hangi işyeri ya da işyerlerinde geçtiğini (tarih aralığı veya dönemi belirtilmek suretiyle) ve bu işyerlerinde hangi görevlerde bulunduğunu açıklattırmak,ondan sonra her bir işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde,

kolluk ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek beyanlarını almak suretiyle davacının dava dışı ...'ye ait işyerinde mi yoksa davalı şirkete ait işyerinde mi çalıştığını ve çalışma süresini tereddütsüz tespit etmek, gerekirse Necmi Bahçeci'yi davaya dahil etmek, davalı şirket ile arasındaki ilişkiyi ortaya koymak,

01/09/1997-31/08/1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden ... sicil sayılı işyeri ile davalı şirket arasında nasıl bir ilişki olduğu da davacından sorularak araştırılıp sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.