Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/4246 K.2015/9674

Davacı, 01/06/1995- 10/05/2011 tarihleri arsında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.06.1995 tarihinden 10.05.2011 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağman bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden davanın kabulü ile davacının 01.06.1995 – 10.05.2011 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı murisinin tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin bulunmadığı, teslim ettiği ürünlerden Mayıs/1995 tarihinde prim kesintisinin yapıldığı, ziraat odası kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece kayıtlarına göre davacının, 01/06/1995-31/12/1995 tarihleri arası sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi doğrudur. Ancak verilen karar 01/01/1996 tarihinden sonraki dönem ve sigortalılık başlangıcı yönünden hatalı olmuştur. Yukarıda belirtildiği gibi prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin sürekli olması gerekir.

Sürekli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilir.

Uyuşmazlık konusu olan 01/01/1996 tarihinden sonraki dönemde, prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığı araştırılmadan, öte yandan sigortalılık başlangıcının prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren başlayacağı hususunun dikkate alınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılarak 01/01/1996 tarihinden sonraki dönemde prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığını araştırmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın ve bozma gereği yerine getirilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.