Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/4824 K.2015/12095

Davacı, davalı Kurumun 25/09/2009 tarihinde yaşlılık aylığının iptali, yersiz alınan aylıkların iadesi ve prim borcu tahakkuku konulu işlemin iptaliyle, sağlık karnesini kullanmasından dolayı Kuruma borcu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Dava,davacının 3201 sayılı Yasa'ya göre yurtdışı hizmetlerini borçlanarak bağlanan yaşlılık aylığının, Türkiye’de 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışması nedeniyle iptal edildiğini belirterek Kurum işleminin iptalini ve yaşlılık aylığının iadesi, prim tahakkuku işlemininin iptali ile davacının sağlık karnesi kullanması nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı üzerine, davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tespiti isteminin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,davacıdan haksız talep edilen 3,241,00 TL nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kuruman alınarak davacıya verilmesine, davacının sağlık karnelerini kullanımı nedeniyle davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine,karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 3201 sayılı Yasa kapsamında 1415 günlük yurtdışı, davacıya 1479 ve 2926 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları ile toplam 5412 günlük sigortalılığı üzerinden 01.03.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının taşımacılık faaliyeti nedeniyle 04.112004-29.09.2009 tarihleri arası vergi kaydı, 03.03.2005 tarihinden itibaren de şoförler odasında kaydının bulunduğu, 5754 sayılı Yasa ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre;

bu Kanuna göre aylık bağlananlardan yeniden çalışmaya başlayanların aylıklarının çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilmesi gerektiğinden Kurum tarafından davacıya bağlanan yaşlılık aylığının bağlandığı tarih itibariyle iptaline karar verildiği, davacının vergi yükümlülüğünün 29.09.2009 tarihinde sonlandığı, 30.09.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve kurum tarafından 01.10.2009 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, yurtdışında geçen çalışmaların borçlanılması sonucu sigortalıya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra, sigortalının Türkiye’de sosyal güvenlik kurumlarına tabi olacak şekilde çalışması durumunda 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesi uyarınca yaşlılık aylığının kesilip kesilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan ve uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Yasa'nın 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 6/B maddesine göre; ”bu Yasa hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanlar ile Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.”

5997 sayılı Yasanın 15. maddesi ile 3201 sayılı Yasanın 6/B maddesi değiştirilerek “ Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü getirilmiş, madde hükmü 19.06.2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Somut olayda; mahkemece yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti isteminin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, bu sonuç 17.4.2008 gün ve 5754 sayılı Yasa ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B bendine aykırıdır.

Uyuşmazlık 01.03.2009-01.10.2009 döneminde döneminde kesilen aylıkların bağlanmasına ilişkindir ve dava konusuz kalmamıştır, bu maddede yapılan değişiklik ve düzenleme gereği, 3201 sayılı Yasa'ya tabi borçlanma karşılığı aylık bağlananlardan Yurt içi çalışması bulunanların aylıklarının kesileceği ve bu yasa kapsamında bağlanan yaşlılık aylıklarından SGDP kesintisinin yapılmayacağı,

Bu yasal düzenleme karşısında 05/08/2008 tarihinden 19/06/2010 tarihine kadar Türkiye'de sigortalı çalışanların aylıklarının kesilmesi zorunlu olup davacının 01.03.2009 tarihinden bağlanan yaşlılık aylığının vergi kaydına tabi çalışması nedeni ile kesilmesi işlemi doğru olduğundan bu isteğin reddi gerekirken karar vereilmesine yer olmadığı kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.HGK'nun 15/06/2012 gün, 2012/21-196 Esas, 2012/396 Karar sayılı Kararı da aynı yöndedir.

2-Sağlık giderlerine ilişkin talebe gelince; Kurum tarafından davacının söz konusu süre içindeki sağlık giderlerinin de yasal faizi ile tahsili talep edilmişse de bu dönemde davacının .... sigortalısı olup sağlık giderlerinin iadesinin istenemeyeceği ve sağlık giderlerinden dolayı borçlu olmayacağı gözetildiğinde, mahkemece bu konuda verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

3- Prim borçlusu olmadığının ve tahsil edilen primlerin iadesine ilişkin talebe gelince; mevcut duruma göre davacının 30.09.2009 da prim borçlarını ödeyip, ödenen bu prim günlerine göre davacıya yeniden yaşlılık aylığı bağlandığından bu husustaki talebin reddi yerine kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.