Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/532 K.2015/5249

Davacı, emekli maaşının haczine ilişkin Kurum işleminin iptaline, emekli maaşı üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığının haczine ilişkin Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı üzerindeki haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı hakkında 2011/17744 sayılı takip dosyası ile takibe geçildiği, davacının yaşlılık aylığı üzerine haciz işlemi uygulandığı, , davacı tarafından eldeki davanın açıldığı; yargılama esnasında mezkur ödeme emrinin davalı Kurum tarafından iptal edildiği ve davacının yaşlılık aylığı üzerindeki haczin kaldırıldığı, davacı vekilinin verdiği 21/02/2013 tarihli ıslah ve dava dilekçesi ile davanın tamamen ıslah edilerek davacının kesinti yapılan yaşlılık aylığının iadesi davası olarak ıslah edildiği, mahkemece ıslah talebine ilişkin olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK.' nın Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesi başlığını taşıyan bölümünün. Kapsamı ve sayısı başlıklı 176. maddesine göre, "Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir." Islahın zamanı ve şekli başlıklı 177. maddesine göre, "Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Islah, sözlü veya yazılı olarak yapılabilir.

Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneği, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir." Davanın tamamen ıslahı başlıklı 180. maddesine göre. “Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bu bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır. Aksi hâlde, ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir. “ düzenlemelerini içermektedir.

.../...

Bilindiği üzere, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 83 ve devamı (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 176 vd.) maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah; taraflardan birinin usule ilişkin bir işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesine olanak tanıyan bir yöntem olup; iddiayla savunmanın genişletilmesi yasağının istisnaların biridir ( Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, B. 6, C. IV, ... 2001, s. 3965).

Islah müessesesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkân olmakla; bu suretle, aslında yasal itirazla karşılaşabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumunun yardımıyla artık bu itirazı davet etmeksizin yapabilmektedir (Prof. Dr. Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I, II, B. 5, ... 1992, s. 534).

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler doğrultusunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26’ncı maddesi uyarınca hâkimin her iki tarafın iddia ve savunmalarıyla bağlı olduğu dikkate alınıp, davacının davasını tamamen ıslah ederek, yaşlılık aylığının haczine ilişkin Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı üzerindeki haczin kaldırılması davasını, yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesi davası olarak ıslah ettiği gözetilerek, gerektiğinde ıslah harcını tamamlatmak üzere kesin süre de verilmek suretiyle, tamamen ıslah yoluyla açılan yeni dava hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacıvekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.