Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/5813 K.2016/873

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan ... Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, .... yanında ev hizmetlerinde 1985 – 01.01.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece; davacının işyerlerinde 02.10.1996 – 31.03.2009 tarihlerinde asgari ücretle sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine, davalı Kurum'a bildirilen sürelerin dışlanmasına, bu hizmetlerinin diğer hizmetleriyle birleştirilmesine, davacının fazlaya ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine, .Şti'ye yönelen hizmet tespiti davasının reddine, M.. S..'a yönelen hizmet tespiti davasının reddine,.... mirasçılarına yönelen hizmet tespiti davasının reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına... işyerinden 02.10.1996 tarihinde işe başladığına dair 31.10.1996 varide tarihli işe giriş bildirgesi düzenlendiği, davacının 1997/2. dönem ile 31.05.2009 tarihleri arasındaki dönemde davalılara ait bir kısım şirketlerden kısmi bildirimlerinin yapıldığı, dinlenilen bordro tanığının davacının ..... evinde çalıştığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda ise; her ne kadar davacının bir kısım çalışmaları ....mirasçılarının ortakları olduğu davalı şirketlerden bildirilmiş ise de davacının .... yanında ev hizmetlerinde çalıştığı anlaşılmakla eksikliği tespit edilen hizmet sürelerinin .... Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.