Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/599 K.2015/9872

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Şubat 2002-Haziran 2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 2002 yılı Şubat ayından 2007 yılı Haziran ayına kadar davalı bakanlığa bağlı okulda geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı bakanlığa bağlı okulda 11/02/2002 - 14/06/2002, 15/09/2003 - 24/01/2004, 09/02/2004 - 15/06/2004, 13/09/2004 - 19/01/2005, 07/02/2005 - 10/06/2005, 12/09/2005 - 16/01/2006, 30/01/2006 - 12/06/2006, 18/09/2006 - 29/01/2007 ve 12/02/2007 - 19/06/2007 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının ihtilaflı dönemde sigortalı çalışmasının olmadığı, ....' nce 11/11/2004 ila 15/02/2008 tarihleri arasında tüm yıllarda 7-8 ve 9. ay hariç olmak üzere davacıya aylık ödendiğinin bildirildiği, davacının gönüllü olarak ilgili okulda yardımcı hizmetli görevinde çalışma talebine ilişkin imzalı 12.09.2003 tarihli yazının bulunduğu, ilgili okulun 2003 ila 2007 arasındaki açılış ve kapanış tarihlerinin bildirildiği, 2002 yılında okulun henüz eğitim ve öğretime açılmadığına dair ....

İlkokulu başlıklı okul müdürü tarafından imzalı tarihsiz yazının bulunduğu, 2003-2004 yılında .... Okulu olarak ...' in müdürlüğünde göreve başladığının belirtildiği, .... Valiliği .... İlköğretim Okulu Müdürlüğü' nün .... ilçe ....'ne hitaben yazdığı yazıda ....

Kaymakamlığı tarafından geçici olarak okullarında yardımcı hizmetli işlerini yapmak üzere görevlendirilen davacının 21/07/2003 tarihinde okuldaki görevine başladığının belirtildiği, davacı tanıkları ve davalı işyeri kayıtlı çalışanlarının 2003 yılı ve sonrasına ilişkin olarak davacının çalışmasını doğruladıkları anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacıya ait kimi çalışmalar resmi kayıtlara intikal ettirilmiştir. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Somut olayda, davacının 2003 yılı ve sonrasına ilişkin çalışması tanık beyanları ve yazılı belgeler ile kanıtlanmıştır. Ancak, davacının çalıştığını belirttiği okulun 2003 yılında faaliyete başladığı belirtilmesine rağmen bu hususta bir araştırma yapılmaksızın davacının çalışmasının 2002 yılında başladığının kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, ilgili okulun hangi tarihte faaliyete başladığını Kaymakamlık ve ilgili kurumlardan araştırmak, 2002 yılında faaliyette bulunduğu tespit edildiği takdirde işveren kuruluşta 2002 yılında görevli olan ve davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının bildirimin dışındaki bu dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek,

çalıştığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının 2002 yılındaki çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.