Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/6253 K.2015/10565

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının ve sigorta başlangıç tarihinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.04.1996 - 03.12.2004 tarih aralığında davalı derneğe ait lokalde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Somut olayda. Mahkemenin 03.06.2011 tarih, 2005/45 E. - 2011/496 K. sayılı red kararı, Dairemizin 05.03.2013 tarih, 2011/13936 E. – 2013/3838 K. sayılı Kararı ile; “davacının, davalı derneğin lokalinde bir süre çalıştığının sabit olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı Dernek ile dava dışı ..... arasında kira sözleşmesi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının işvereninin kim olduğu noktasında toplandığı,

davacının hizmet akdi ile davalı Derneğe bağlı olarak çalıştığını, davalı Derneğin ise lokali dava dışı ..... 'e kiraladığını, tanık olarak dinlenen .....’in ise davalı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığını iddia ettiği, her ne kadar davalı Derneğin, davacının çalıştığını iddia ettiği lokali 1993 yılından itibaren sözlü kira sözleşmesi ile dava dışı .....’e kiraladığını ve davacının .....’in çalışanı olduğunu, kira olarak işleten durumunda olan kişilerden bir miktar bağış aldıklarını iddia etmiş ise de,

gerek davacının gerekse de kiracı olduğu iddia olunan dava dışı .....’in bir kısım çalışmalarının davalı dernek adına tescilli .... sicil numaralı işyerinden bildirilmesi karşısında bu savunmanın yerinde olmadığı belirtilerek, ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarının getirtilmesi, bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurulması,

bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarının alınması ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararını uyulmasın karar verilmiştir. Buna rağmen davalı işyerine ait dönem bordrolarının getirtilmediği, resen tanık araştırılarak dinlenilmediği, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş, .... sicil sayılı dosyada işlem gören davalı işyerine ait dönem bordrolarını getirtmek, bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.