Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/635 K.2015/5882

Davacı, Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihinin ...'da sigortalı çalıştığı 01/04/1999 olduğunun tespitiyle borçlanma döneminin 24/02/1987-31/12/2000 tarihleri arasındaki dönemde olduğu ve 5510 gün prim koşulu ile emekli olması gerektiğinin tespitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının Türkiye'deki sigortalılık başlangıç tarihinin ...'da sigortalı çalıştığı 01/04/1999 olması gerektiğini tespitine, müvekkili davacının borçlanma döneminin 24/02/1987-31/12/2000 tarihleri arasındaki dönemde olduğu ve 5150 gün prim koşulu ile emekli olması gerektiğinin tespitine, aksine kurum işleminin iptaline istemine ilişkindir. Mahkemece, dosya kapsamında davacının ...'da sigortalı işçi olarak çalıştığını ortaya koyan bilgi ve beyanının bulunmadığı, dolayısıyla davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 20.12.1968 doğumlu olduğu, Türkiye'de 10.8.2011-18.8.2011 arası 9 gün 4/1-a bendi kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 24.2.1987 tarihinde ...'da ikamet etmeye başladığı, 19.4.1988 tarihinde analık koruması, 1.6.1988 tarihine çocuk yetiştirme nedeniyle sigortalılığının başladığı, 1.4.1999 tarihinde ise fiili çalışma nedeniyle sigortalılığının başladığı, 22.6.2012 tarihinde borçlanma talebinde bulunduğu, 24.2.1987-3.8.2011 arası 8800 günü 4/1-a maddesi kapsamında borçlanıp 25.6.2012 tarihinde ödediği,

25.6.2012 tarihinde yaşlılık aylığı talep ettiği, davacıya 8800 gün hizmeti üzerinden 1.7.2012 tarihinden itibaren 506 SK'nun geçici 81/B-d bendine göre yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum yazısı ile 1.4.1999 tarihinin başlangıç kabul edilmesi halinde emeklilik şartlarının 20 yıl 56 yaş 5975 gün olup bu durumda emeklilik şartının oluşmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davavcının ...'da çalışma başlangıç tarihi olan 1.4.1999 tarihinden borçlanılan gün kadar geriye gidilmek suretiyle sigorta başlangıcının ikamet etmeye başladığı 24.2.1987 tarihini olarak kabul edilip edilmeyeceği ve kabul edildiği takdirde yaşlılık aylığı başvurusu yaptığı tarihte 5150 prim günü üzerinden aylık bağlanıp bağlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Kurumun 29.09.2014 tarih ve 2014/27 sayılı genelgesi ile Kanun metni ve gerekçesine aykırı bir biçimde çalışma (işe giriş) niteliğinde olmayan sürelerin de (çocuk yetiştirme vb) sigortalılık başlangıç tarihinin tespitinde dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.Kurumun 2014/27 sayılı Genelgesi açıkça Kanun'a ve gerekçesine aykırı olmakla birlikte genelgenin yayımlanmasından sonra doğrudan Kuruma başvuranların yurt dışında fiili çalışmaya dayalı olmayan sigortaya giriş tarihleri aylık bağlama koşullarının belirlenmesinde dikkate alınacağından Kurum ile sigortalılar arasında yargı önüne gelmesi gereken bir uyuşmazlık çıkmayacaktır.

Buna mukabil derdest davalarda Kurumun 2014/27 sayılı Genelgesinin uygulanmaması halinde, daha önce uyuşmazlığı yargı önüne taşıyanların, kendilerine Genelge hükümleri uygulanan sigortalılara nazaran hak kaybına uğrayacağı açıktır.

Davacıların davadan feragat zorunluluğu da bulunmadığına göre, davacıların 2014/27 sayılı Genelge sonrasında doğrudan Kuruma başvuranlara göre eşitliğe aykırı bir sonuçla karşılaşmamaları ve ... ... haklarının temini için 2014/27 sayılı Genelgenin sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti için fiili çalışma aramayan hükümlerinin eldeki davalarda uygulanması gerekir.

Öte yandan 3201 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 2.fıkrasına göre borçlanmadan sonradan vazgeçenler ile yapılan borçlanma sonrasında aylık bağlanması için gerekli şartları yerine getiremeyenlere ve bunların hak sahiplerine talepleri üzerine yaptıkları ödemeler, faizsiz olarak iade edilir.

Yukarıda yer alan hukuksal açıklamalar ışığında; yapılacak iş 20.12.1968 doğumlu davacının 24.2.1987 tarihinde ...'da ikamet etmeye başladığı, 19.4.1988 tarihinde analık koruması, 1.6.1988 tarihinde çocuk yetiştirme nedeniyle sigortalılığının başladığı, 1.4.1999 tarihinde ise fiili çalışma nedeniyle sigortalılığının başladığı, ikamet etmeye başladığı 24.2.1987 tarihinden itibarenki süreleri borçlandığı gözetilerek davacının ...'da çalışma nedeniyle sigortalılığının başladığı 1.4.1999 tarihinden geriye doğru, borçlandığı süreler kadar gidildiğinde sigorta başlangıç tarihinin 24.2.1987 tarihi olduğunu kabul ederek, yaşlılık aylığı talep tarihi itibarı ile borçlanması gereken prim günü, yaş koşulu ve sigortalılık süresi koşullarını bu başlangıç tarihine göre belirlemekten ibarettir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.