Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/6939 K.2015/15117

Davacı, ödenen maaşının iptaline ve ödenen maaşın geri istenmesine ilişkin kararın iptaline, maluliyetinin tespiti ile kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanıp faizi ile birlikte geri ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının ve davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31.maddesine göre vergi indiriminden yararlanması nedeniyle 506 sayılı Yasa'nın 60/C-b maddesine göre 1.4.2005 tarihinden itibaren davacıya bağlanan yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurumun 13.10.2008 tarihli kararının iptali ile davacının maluliyet oranı belirlenerek kesilen aylığın yeniden bağlanması ve faiziyle ödenmesi, yersiz ödenen aylıkların istenmesi talebinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemenin yargı yolu görevsizliğine dair ilk kararının Dairemizce bozulması üzerine, uyma kararı verilerek yapılan yargılama soncunda "Davacının yaşlılık aylığı Kurumca yeniden bağlanmış olduğundan, Kurum işleminin iptali yönünde açılan davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, Davacının yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ilişkin talebin ve davacıya ödenen aylığın Kurumca iadesine ilişkin işlemin iptaline ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Davacı ...'ın 1.2.1996 tarihinden itibaren .. işyerinde çalıştığı, astım bronşiale ve orta derecede solunum fonksiyon bozukluğunun bulunduğu,... Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlügü'nün 26.8.2004 gün ve 39763 sayılı yazısı ile Dr... Sağlık Kurulu'nun 22.7.2004 gün ve 1329 sayılı raporunun Merkez Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucunda davacının çalışma gücünün % 40'ını kaybettiğine ve 22.7.2004 rapor tarihinden itibaren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31.maddesine göre 3.derece sakatlar için uygulanan sakatlık yardımından faydalandırılması gerektiğine karar verildiği, vergi indiriminden yararlanması nedeniyle davacıya 506 sayılı Yasa'nın 60/C-b maddesine göre

1.4.2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı,... Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlügü'nün 1.7.2008 gün ve 66280 sayılı yazısı ile... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nun 6.5.2008 gün ve 3643 sayılı raporunun .. Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucunda davacının çalışma gücünü kaybetmediğinın anlaşılması üzerine Kurumun davacının almakta olduğu yaşlılık aylığını iptal ederek 22.4.2005-21.10.2008 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıklar nedeniyle faiziyle birlikte 34.224,30 TL talep ettiği anlaşılmaktadır.

Bozmadan sonraki yargılamada, Kurumun... Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlügünden iş gücü kayıp oranını sorduğu,... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 07.10.2013 gün ve B-8416 sayılı raporuna göre çalışma gücü kayıp oranının % 42 olduğunun bildirilmesi üzerine mahkemece başka bir araştırma yapılmadan davacı vekilinin maaş bağlandığına dair beyanı üzerine yazılı biçimde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının çalışma gücünü kaybedip kaybetmediği ve 22.4.2005-21.10.2008 tarihleri arasında Kurumca ödenen aylıkların yersiz ödeme nedeniyle istenmesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için davacının sakatlık indiriminden yararlanmasına dair birinci, yaşlılık aylığının iptaline dair ikinci ve aylığın yeniden bağlanmasına dair üçüncü kararın tıbben doğru olup olmadığının ve davacının sakatlık indiriminden yararlanmaya ne zamandan itibaren hak kazandığının, aylık başlangıç tarihinin ve iadesi gereken miktarın, Kurumun yaşlılık aylığını ne zamandan itibaren yeniden bağladığı ve davanın konusuz kalan kısmının doğru bir biçimde saptanması gerekir.

... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 07.10.2013 gün ve B-8416 sayılı raporuna göre davacının çalışma gücü kayıp oranının % 42 olduğu açıklanmış ise de raporda ilk karara ve ikinci rapora dair herhangi bir inceleme bulunmadığı, davacının aylık bağlama ve kesilme tarihlerinde çalışma gücünü kaybedip kaybetmediğinın incelenmediği ve raporun bu haliyle uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının hastaneye sevki ile dosyada bulunan üç ayrı sağlık kurulu raporu da incelenerek davacının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31.maddesine göre hangi tarihten itibaren sakatlık indiriminden yararlanma hakkı bulunduğu (çalışma gücünü kaybettiği) açıklattırıldıktan sonra davacının yaşlılık aylığına ne zamandan itibaren hak kazandığını, yersiz ödeme miktarını, davanın konusuz kalan kısmını belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Öte yandan, mahkeme gerekçesinde davacı tarafın idare mahkemesine dava açması gerektiği belirtilmiş ise de... Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 14.11.2013 tarihli yazısı karar olmayıp raporun istişari mahiyette olduğu açıkça belirtilerek Kuruma sunulmasına ilişkindir. Dolayısıyla davacı tarafın dava edebileceği... Bakanlığının idari bir işlemi de bulunmamaktadır.

Mahkemenin bu yönde bir idari karar olduğu düşüncesinde olması halinde ise "Sakatlık İndiriminden Yararlanacak Hizmet Erbabının Sakatlık Derecelerinin Tespit Şekli İle Uygulanması Hakkında Yönetmelik"in 10.maddesine göre .... Kurulu tarafından çalışma gücü kayıp oranına dair karar alınıp almadığını ve aylığın başlangıcına dair bir karar alıp almadığını sorması gerekirken bu yönde bir inceleme ve araştırma da yapılmamıştır.

Bu açıdan mahkeme kararının gerekçesinin sağlıklı bir hukuki dayanağa sahip olmadığı belirgindir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.