Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/7023 K.2016/2054

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalılara ait işyerinde 08.06.1981 – 05.04.1990 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının çalışmasının mevsimlik olduğu ve kısmi çalışmalarının da davalı Kurum'a bildirildiği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalılara ait deri imalatı işyerinde çalıştığını iddia eden davacı adına.

08.06.1981 ile 16.01.1984 tarihli ve ... unvanlı işyerinden, 03.02.1986 ile 22.01.1990 tarihli ve ... unvanlı işyerinden işe giriş bildirgeleri düzenlendiği, ayrıca 08.06.1981 – 07.05.1983, 16.01.1984 – 28.01.1984, 03.02.1986 – 29.12.1986 ve 22.01.1990 – 05.04.1990 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde geçen kısmi çalışmaların davalı Kurum'a bildirildiği, davalı Kurum tarafından; ... isimli işyerinin 03.07.1985 tarihinde ...'den ... ve ortaklarına devrolunduğunun, devralanların...,... ve ... olduğunun bildirildiği,

mahkemece ... ve ...'nin hayatta iseler kendilerinin değil iseler mirasçılarının davaya dahil edilmeleri için davacı vekiline süre verildiği, ... adına çıkarılan tebligatın “ dışarıda olduğundan yeğenine ” tebliğ edildiği, ancak diğer davalıların kardeşi olan ...'nin nüfus kayıtlarında vefat etmiş olarak göründüğü, mahkemece bu hususun aydınlatılmadığı, mahkemece re'sen seçilen bordro tanıklarının dinlenilmediği ve davacı tanığı olan ...'ün bordro tanığı olarak dinlenildiği, bu tanığın beyanında;

davacının ablasının oğlu olduğunu, işyerinde ayda 30 gün üzerinden çalıştıklarını, kendisi de sürekli çalıştığı halde hizmetlerinin eksik bildirildiğini beyan ettiği, söz konusu tanığın 01.03.1981 – 1987/3. dönem arası her yıl çalışmasının olduğu, 1981-1982 yıllarında 4 dönemde her dönem kısmi çalışmasının bildirildiği, sonraki yıllar 3 dönem olarak her yıl çalışmasının bildirildiği, mahkemece...Esnaf Odaları Birliği'nden deri imalatı işindeki çalışmaların mevsimlik olup olmadığının sorulduğu, Oda tarafından; talep edilen tarihler arasında bu sektördeki çalışmaların mevsimlik olduğunun bildirildiği,

davalılara ait işyerinde 02.05.1986 tarihinde sigorta müfettişleri tarafından kontrol yapıldığı ve davacının işe giriş tarihinin 01.02.1986 olaraktespit edildiği, davacının da bu tarihe dair belgeyi imzaladığı, ancak davacının daha önce de davalı Kurum'a bildirilen çalışmalarının olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda ise; her ne kadar mahkemece...Esnaf Odaları Birliği'nce davacının çalıştığı sektör olan deri imalatı işinin mevsimlik olduğunun bildirilmesi ve davacının iddiasını doğrulayan delil elde edilemediği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmişsede de; dosyada mevcut bordrolardan davalı işyerinden çalışmaları bildirilen kişilerin her dönem çalışmalarının kısmi de olsa bildirildiği, davalı tarafça da çalışmanın mevsimlik olduğuna dair iddiada bulunulmadığı göz önünde bulundurulduğunda; çalışmanın mevsimlik olduğuna dair tek delilin...Esnaf Odaları Birliği'nce gönderilen yazı cevabı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; mevsimlik çalışma hususu re'sen seçilen başkaca bordro tanıkları dinlenilmeden hiç bir şüpheye mahal bırakmayacak derecede ortaya konulmadan, kaldı ki davacının çalışmaları kısmi olarak kabul edilse dahi 1985 yılında ve 1987-1989 yılları arasında hiç bildiriminin bulunmadığı ve bordro tanığı olarak dinlenilen tanığın davacının talep ettiği dönemdeki çalışmalarını doğruladığı da dikkate alındığında en azından bu yıllarda da davacının çalışmasının bulunup bulunmadığı irdelenmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan; davalıların kardeşi olan ...'nin vefat ettiği anlaşılmakla, 03.07.1985 tarihinde davalı işyerini devralanlar arasında bulunan ...'nin davalıların kardeşi olup olmadığının da belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davalı Kurum'dan ve gerek duyulur ise ticaret sicili müdürlüğü ile diğer kurumlardan, 03.07.1985 tarihinde davalı işyerini devralan ... ve Ortakları arasında yer alan ...'nin kimlik bilgilerini isteyerek davaya dahil edilen kişi olup olmadığını kontrol etmek, bu kişi davalıların kardeşi olan ... ise mirasçılarını davaya dahil etmek, daha sonra dosyada mevcut bordrolarda özellikle her dönem çalışması bildirilen kayıtlı çalışanlar arasından re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinleyerek davacının çalışmaları ve çalışmanın mevsimlik olup olmadığı hususlarında beyanlarını almak,

davacının çalışma bildirilmeyen 1985 yılı ve 1987-1989 yılları arasında çalışıp çalışmadığını da özellikle sorarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.