Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/7200 K.2016/2422

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 23/02/2002-Aralık 2004 ve Mayıs 2005-23/09/2009 tarihleri arasında her ay ve 30 gün çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece 23/02/2002-28/04/2002 tarihleri arası hizmet tespiti talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine,davacının 28/04/2002-02/09/2004 tarihleri arasında davalı şirketin 1057115.10 sicil sayılı dosyasında işlem gören iş yerinde ... ya bildirilen günler dışında sürekli ve kesintisiz çalıştığına, 01/02/2006-31/12/2007 tarihleri arasında davalı şirketin 1057116 sicil sayılı dosyasında işlem gören iş yerinde ... ya bildirilen günler dışında sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işverene ait birden fazla işyeri olduğu, bunlardan ... , ... ve ... sicil numaralı işyerleri tarafından davacı adına işe giriş bildirgelerinin verilmiş olduğu ve 28.04.2002-23.09.2009 tarihleri arasında giriş-çıkışlı ve eksik hizmet bildiriminde bulunulmuş olduğu, bunlardan 1057115 sicil numaralı işyerinin 28.04.2002 tarihinde kanun kapsamına alındığı, sadece bu işyerine ait dönem bordroların dosyaya getiritldiği, davacı tanık beyanlarının alındığı görülmüştür.

Davacının sigortalı çalışmalarının Kuruma kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü süre işlemeyecektir. (Hukuk Genel Kurulunun 23.06.2004 gün ve 2004/21-369 E, 2004/371 K. sayılı kararı )

Çalışmanın blok çalışma niteliğinde olması yani kesintisiz devam etmesi halinde hak düşürücü süreden bahsedilemez.

Somut olayda; ... ve.... sigorta sicil numaralı işyerilerinin kayıtlarının getirtilmediği, bu işyerlerinin kimlere ait olduğunun araştırılmadığı, bu işyerlerinine ait uyuşmazlık dönemini kapsayacak şekilde tüm dönem bordroları getirtilmediği gibi uyuşmazlık döneminin tümünü kapsayacak kayıtlı tanık beyanlarının alınmadığı, dinlenen tanıklara da davacının davalı işverene ait hangi işyerinde hangi tarihler aralığında çalıştığı hususunun sorulmadığı, böylece;

işyerlerinin hangi dönem içerisinde faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olduğu araştırılmaksızın ve davacının 28.04.2002 tarihinden önce kesintisiz çalışmasının ortaya çıkması halinde hak düşürücü sürenin geçmeyeceği gözönüne alınmaksızın sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davacıya davalılara ait işyerlerinden hangisinde, hangi süreler içerisinde çalıştığını açıklatmak, Kurum'dan ... ve.... sigorta sicil numaralı işyerilerine ait tescil kayıt ve belgeleri ile tüm dönem bordrolarını getirtmek, bu işyerlerinin Yasa kapsamına alınma tarihleri ile bu işyerlerinde tespiti istenen dönem içerisinde Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan bir denetim olup olmadığını sormak, tüm işyerlerine ait vergi kayıtlarını getirterek ve zabıta araştırması yaptırarak kanun kapsamına alınma tarihlerinden önce faal olup olmadıklarını araştırmak,

öncelikle dava konusu dönemi kapsar biçimde tüm işyerlerine ait bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğünde ve özellikle kanun kapsamına alınma tarihlerinden önce faal olduklarının anlaşılması halinde ise talep edilen dönemde çalışması bulunan komşu işyeri çalışanlarını zabıta marifetiyle veya Kurum'dan sorarak belirlemek ve bu kişilerin de beyanlarını almak, tüm delilleri birlikte değerlendirmek, böylece ihtilaflı dönemde davacının davalı işyerlerinde geçen çalışmalarını, kesintisiz olup olmadığını tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlemek,

davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiğini de nazara alarak gerektiğinde araştırmayı genişleterek çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..