Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/7457 K.2015/9383

Davacı, yurtdışı hizmet borçlanma işleminin 4/1-a sigortalısı olması nedeni ile hizmet borçlanma işleminin 4/1-a sigortalılık kapsamında kabul edilmesi gerektiği ve 4/1-a kapsamında emekli aylığının bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, yurt dışı borçlanmasına konu sürenin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında kabulü ile davacının bu bent kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının yurt dışı hizmet borçlanma işleminin 4/1-(a) sigortalısı olması nedeni ile hizmet borçlanma işleminin 4/1-(a) sigortalılık kapsamında kabul edilmesi gerektiği ve davacıya 4/1-(a) kapsamında emeklilik aylığının bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 13.12.1947 doğumlu davacının 13.03.1990 tarihinden itibaren yurt dışında fiili çalışma nedeniyle sigortaya tabi olduğu, 23.01.2013 tarihli yurt dışı hizmet dökümüne göre yurt dışında son olarak 31.12.2012 tarihine kadar işsizlik yardımı aldığı,

17.01.1972-31.12.1979 tarihleri arasında Türkiye'de kesintili olarak 965 gün 4/1-(a) bendi kapsamında, 20.04.1982-31.12.1986 tarihleri arasında Türkiye'de 4/1-(b) bendi kapsamında 1691 gün, 13.03.1990 – 10.09.1998 tarihleri arasında 4/1-(b) bendi kapsamında 2780 gün yurt dışı borçlanması ve 10.04.2013-15.04.2013 tarihleri arasında Türkiye'de 4/1-(a) bendi kapsamında 6 gün olmak üzere yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu 03.06.2014 tarihinde toplam 5442 gün hizmetinin bulunduğu, davacının 15.04.2013 tarihinde borçlanma talebinde bulunduğu,

davacının Almanya sigorta makamları eliyle 11.12.2012 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu ancak bu tarihten sonra 15.04.2013 tarihinde borçlanma talebinde bulunarak 03.06.2014 tarihinde aylık talep ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının yurt dışı borçlanma talebinde bulunduğu 15.04.2013 tarihinde son hizmeti 4/1-(a) bendi kapsamında olduğundan yurt dışı borçlanmasının 4/1-(a) bendi kapsamında yapılması gerekirken davacının yurt dışı borçlanmasının aylık talebinde bulunduğu 11.12.2012 esas alınarak 4/1-(b) kapsamında yapılması hatalıdır. Bu nedenle 13.03.1990 – 10.09.1998 tarihleri arasındaki 2780 günlük yurt dışı borçlanmasına konu sürenin 4/1-(a) kapsamında kabulüne yönelik mahkeme kararı doğrudur.

Davacının 11.12.2012 tarihinde aylık talebinde bulunduğu anlaşılmakta ise de bu tarih itibariyle 965 gün 4/1-(a) bendi ve 4/1-(b) bendi kapsamında 1691 gün olmak üzere 2656 gün primi bulunduğundan kısmi yaşlılık aylığına dahi hak kazanamadığı açıktır. Davacının bu tarihten sonra yurt dışı borçlanma talebinde bulunduğu ve aylık tahsis talebinde bulunduğu anlaşılmakla aylık koşullarının 03.06.2014 tarihi itibariyle değerlendirilmesi zorunludur. Davacının sigortalılık başlangıç tarihi 17.01.1972 olup 25 yıl ve 5000 gün sigortalılık koşulları ile (yaş koşulu aranmaksızın) yaşlılık aylığına hak kazanır. Davacının 03.06.2014 tarihinde bu koşullara sahip olduğu açık olduğundan 01.07.2014 tarihi itibariyle 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanır.

Mahkemece, yukarıda yer alan açıklamalar ışığında borçlanmanın 4/1-(a) bendi kapsamında kabulü ile davacıya 4/1-(a) kapsamında emeklilik aylığının bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesi doğru ise de hukuka aykırı bulunan Kurumun aylık bağlama kararında davacıya 01.01.2013 tarihinden itibaren aylık bağlandığı ancak davacının 01.07.2014 tarihi itibariyle 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığı,

mahkemece kararın uygulamada tereddüt doğurmaması için yaşlılık aylığı başlangıç tarihinin karara açıkça yazılması zorunlu olduğu halde mahkeme kararında aylığın başlangıcının açıkça gösterilmemesi ve davacının 01.07.2014 tarihinde kesin dönüş koşulunu yerine getirip getirmediğinin sağlıklı bir biçimde araştırılmamış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı tarih itibariyle yabancı ülke mevzuatına tabi çalışması olup olmadığını, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alıp almadığını sormak, davacının MERNİS ikamet adresini gösteren kayıtları ve 2013, 2014, 2015 yıllarında yurda giriş çıkış kayıtlarını getirtmek ve sonucuna göre davacının yurda kesin dönüş koşulunu yerine getirip getirmediğini belirleyerek yaşlılık aylığı istemi hakkında uygulamada tereddüt doğurmayacak bir biçimde bir karar vermekten ibarettir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.