Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/766 K.2015/4910

Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı tarihinin Türkiye içinde sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tesbitine , aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının Hollanda'da sigorta kapsamına girdiği 16.01.1978 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

05.04.1966 tarihinde imzalanan ve 16.12.1967 tarih ve 12778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.02.1968 tarihinde yürürlüğe giren "Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi" nin 29. maddesine göre "Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları hakkındaki Türk mevzuatının uygulanmasında, sigortalı, Türkiye’de yaşlılık sigortasına tabi işe girmeden önce, Hollanda’da bir yaşlılık sigortasına tabi olmuşsa, bahis konusu Hollanda rejimine tabi olduğu ilk gün, Türk mevzuatına göre yaşlılık sigortasına tabi işe ilk defa girdiği gün olarak kabul edilir."

3201 sayılı Kanun'un 1.maddesine göre borçlanılması mümkün olan sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerinin belgelendirilmesi gerekir. Buna "belgelendirme mecburiyeti" adı verilmektedir. Belgelendirilmeyen bir sürenin borçlandırılması mümkün değildir.

Belgelendirme mecburiyeti ilke olarak borçlanma başvurusunu yapan kişinin yükümlülüğündedir.

Kurum, kanunların ve uluslararası sözleşmelerin verdiği yetkiye dayanarak yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşlarından belge ve bilgi isteme hakkına sahip olduğu gibi uyuşmazlığın dava konusu olması halinde, davanın kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek talep üzerine veya kendiliğinden uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan tüm hususlar mahkemece araştırılabilir.

Yönetmelik'in 8.maddesine göre borçlanma başvurusunda bulunanlar, yurtdışında geçen ve borçlanmaya esas olacak sürelerine ait Yönetmelik'in 9.maddesinde belirtilen belgelerden durumlarına uygun olanını, Kuruma ibraz etmekle belgelendirme mecburiyetlerini yerine getirmiş olurlar. Kurum, gerektiğinde sigortalılık sürelerinin tespiti için sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelerden idari yardım talebinde bulunabilir.

Yönetmelik'in 9.maddesine göre “Bulunulan ülkelerdeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri” borçlanmaya esas alınır.

Somut olayda, 16.01.1959 doğumlu davacı ...'ın 4.3.2014 tarihinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında borçlanma talebinde bulunarak 5000 gün karşılığı borçlanma bedelini ödediği, Deventer Başkonsolosluğu tarafından düzenlenen ve yurt dışı hizmet borçlanması için düzenlendiği açık olan 21.02.2014 tarihli hizmet belgesine göre 09.09.1978 tarihinden itibaren Hollanda'da eylemli çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular gözetilerek davanın kabulü ile davacının Hollanda'da sigorta kapsamına girdiği 16.01.1978 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulüne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.